Πόσο ρόλο παίζει το χρώμα της στολής;

Του Πατριάρχη

Η απόφαση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη να τοποθετήσει αξιωματικό της Εθνικής Φρουράς στη θέση του Διοικητή της Προεδρικής Φρουράς, προκάλεσε μουρμούρα στην Αστυνομία.

Η αντίδραση είναι κατανοητή από ανθρώπινη άποψη, δεν είναι όμως πειστική, καθώς δεν υπάρχει σοβαρό επιχείρημα για να αμφισβητήσει την απόφαση. Αν κάτι υποδηλώνει η επιλογή, είναι ένα σαφές μήνυμα αξιολόγησης εμπιστοσύνης. Η ασφάλεια του Προέδρου απαιτεί απόλυτη βεβαιότητα για τις ικανότητες του επικεφαλής και το ποιος θα τη διασφαλίσει είναι προνόμιο του ίδιου του Προέδρου, όχι αντικείμενο διαπραγμάτευσης.
Δεν μπορεί να αγνοήσει κανείς ότι στην Προεδρική Φρουρά υπηρέτησαν και υπηρετούν άξιοι αστυνομικοί. Η εμπειρία τους στη διαχείριση κινδύνων, στη συλλογή πληροφοριών και στην προστασία υψηλών προσώπων, είναι πολύτιμη. Αυτό όμως δεν συνεπάγεται ότι η θέση πρέπει να μονοπωλείται. Η εναλλαγή ανάμεσα σε Στρατό και Αστυνομία αποτρέπει τη δημιουργία κλειστών θυλάκων και ανανεώνει τα πρότυπα εκπαίδευσης και επιχειρησιακής πειθαρχίας. Η επιτυχία κρίνεται στην διοίκηση, και στην αποτελεσματικότητα και όχι στο χρώμα της στολής.

Ωστόσο υπάρχει και η εθιμοτυπική διάσταση που πολλοί προσπερνούν ως δευτερευούσης σημασίας. Σε αρκετές χώρες οι υπασπιστές και οι συνοδοί των αρχηγών κρατών προέρχονται κυρίως από τα τρία Όπλα των ενόπλων δυνάμεων. Το τελετουργικό σε αυτές τις περιπτώσεις, δεν είναι φολκλόρ. Παράγει κύρος, προβλέψιμες διαδικασίες και πειθαρχία που μετριέται σε δευτερόλεπτα όταν χρειάζεται να ληφθεί απόφαση. Στην Ελλάδα αυτό ισχύει διαχρονικά για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και ουδείς θεωρεί ότι μειώνεται η Αστυνομία. Το αντίθετο. Καθεμία υπηρεσία τιμά τον ρόλο της και συνεργάζεται χωρίς να επιζητεί πρωτεία.

Η ουσία βέβαια δεν είναι ποιος στέκεται πίσω από τον Πρόεδρο, αλλά ποιο μοντέλο ασφάλειας δουλεύει συντονισμένα. Η Εθνική Φρουρά φέρνει διακλαδική εκπαίδευση, σχεδίαση υψηλού κινδύνου και αυστηρά πρωτόκολλα. Η Αστυνομία φέρνει ευελιξία, γνώση του αστικού περιβάλλοντος, επαφή με δίκτυα πληροφοριών και εμπειρία στην πρόληψη και διερεύνηση. Αν αυτά συνδεθούν με σαφείς τομείς ευθύνης, κοινά σχέδια επιχειρήσεων και κοινή εκπαίδευση, το κράτος κερδίζει μια υπηρεσία η οποία λειτουργεί αθόρυβα και αποτελεσματικά.

Το Προεδρικό Μέγαρο δεν είναι ούτε στρατόπεδο ούτε αστυνομικό τμήμα. Είναι ο πυρήνας ενός θεσμού που οφείλει να εκπέμπει σοβαρότητα, συνέπεια και αίσθηση μέτρου. Γι’ αυτό η επιλογή Διοικητή είναι ταυτόχρονα ουσιαστική και συμβολική. Υπενθυμίζει ότι ο Πρόεδρος φέρει την ευθύνη και το κόστος των αποφάσεων που αφορούν τη δική του ασφάλεια και την εικόνα της Δημοκρατίας. Κανείς δεν μπορεί να του επιβάλει ποιον θα εμπιστευθεί για να σταθεί μισό βήμα πίσω του ή θα μπει μπροστά την κρίσιμη στιγμή.

Ας μείνουν στην άκρη τις πληγωμένες ματαιοδοξίες και η Αστυνομία δεν υποτιμάται επειδή ο Πρόεδρος επιλέγει έναν αξιωματικό του στρατού. Τα πάντα θα κριθούν από την ποιότητα της συνεργασίας, από την πειθαρχία στον σχεδιασμό και από το την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Το τελικό κριτήριο θα είναι πάντα το ίδιο. Ο θεσμός προστατεύεται χωρίς θόρυβο και ο Πρόεδρος (ο εκάστοτε Πρόεδρος) κινείται με ασφάλεια. Αν αυτό συμβαίνει, τότε η επιλογή δικαιώνεται στην πράξη και όχι στην ενδοαστυνομική μουρμούρα.