Του Πατριάρχη
Η διπλωματική κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό μοιάζει συχνά με μια επαναλαμβανόμενη παράσταση, όπου οι πρωταγωνιστές αλλάζουν αλλά το σενάριο παραμένει απελπιστικά το ίδιο.
Η χθεσινή συνάντηση του προέδρου Χριστοδουλίδη με την προσωπική απεσταλμένη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, έφερε ξανά στο προσκήνιο την πρόθεση του Αντόνιο Γκουτέρες να συγκαλέσει μια διευρυμένη πενταμερή συνάντηση μέσα στο καλοκαίρι. Το timing δεν είναι τυχαίο, καθώς ο Αντόνιο Γκουτέρες διανύει τη δεύτερη θητεία του και η αναζήτηση μιας διεθνούς επιτυχίας που θα σφραγίσει την υστεροφημία του, αποτελεί ισχυρό κίνητρο. Ωστόσο, η πολιτική πραγματικότητα σπάνια συμβιβάζεται ή ταυτίζεται με τις προσωπικές φιλοδοξίες των οποιουδήποτε.
Η σκληρή αλήθεια αναδείχθηκε αμέσως μετά, κατά τη συνάντηση της Μ. Ολγκίν με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν. Από τις επαφές αυτές δεν προέκυψε ούτε ψήγμα ελπίδας ή κάποια ένδειξη ότι η τουρκική πλευρά είναι έτοιμη να μετακινηθεί από τις άκαμπτες θέσεις της. Η Άγκυρα και η ηγεσία του ψευδοκράτους συνεχίζουν να οχυρώνονται πίσω από την αξίωση για κυρίαρχη ισότητα και λύση δύο κρατών, τορπιλίζοντας κάθε προσπάθεια για επανέναρξη των συνομιλιών από το σημείο που διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά.
Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών εμφανίζεται για ακόμη μια φορά αδύναμος να επιβάλει τις δικές του αποφάσεις και τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Σε ένα διεθνές περιβάλλον που φλέγεται από ανοικτά μέτωπα στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή, η ισχύς έχει αντικαταστήσει το δίκαιο.
Ο ίδιος ο Γκουτέρες έχει μιλήσει για περίοδο «χάους και αλλαγής» και για ανάγκη νέας αρχιτεκτονικής ασφάλειας. Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η Τουρκία κινείται με τη λογική μιας περιφερειακής δύναμης που ζητά ανταλλάγματα από όλους, παζαρεύει με τη Δύση, πιέζει την Ευρωπαϊκή Ένωση, εκμεταλλεύεται τη θέση της στο ΝΑΤΟ και αντιμετωπίζει την Κύπρο ως δική της υπόθεση.
Η Τουρκία, ως μια αναδυόμενη περιφερειακή δύναμη με γεωστρατηγικό βάρος, απαιτεί από τη διεθνή κοινότητα να προσαρμόσει το διεθνές δίκαιο στα δικά της μέτρα. Η πολιτική του κατευνασμού που ακολουθείται συχνά έναντι των αναθεωρητικών δυνάμεων, απλώς αποθρασύνει την Άγκυρα, η οποία βλέπει ότι οι παρανομίες της στην Ανατολική Μεσόγειο μένουν χωρίς ουσιαστικές συνέπειες.
Η σύγκληση μιας νέας πενταμερούς χωρίς σωστή προετοιμασία και χωρίς κοινό έδαφος κρύβει σοβαρούς κινδύνους. Υπάρχει το ορατό ενδεχόμενο να οδηγηθούμε σε ένα ακόμη ναυάγιο, το οποίο η τουρκική πλευρά θα εργαλειοποιήσει για να κηρύξει το οριστικό τέλος της ομοσπονδιακής προοπτικής, κάτι βεβαίως που έχει κάνει. Ο Αντόνιο Γκουτέρες οφείλει να κατανοήσει ότι η ιστορία δεν γράφεται βιαστικές συναντήσεις εντυπώσεων.
Αν ο ΟΗΕ δεν μπορεί να ασκήσει αποτελεσματικές πιέσεις εκεί που πρέπει, τότε η πρωτοβουλία του καλοκαιριού θα αποδειχθεί άλλη μια άσκηση επί χάρτου, μια διπλωματική χίμαιρα που απλώς θα επιβεβαιώσει το παρατεταμένο τέλμα.
