Του Πατριάρχη
Μία εβδομάδα πριν ο Αντόνιο Γκουτέρες προσγειωθεί στην Κύπρο, στο ψευδοκράτος θα γίνονται παρελάσεις για την τουρκική εισβολή και στις ελεύθερες περιοχές θα τελούνται μνημόσυνα και εκδηλώσεις μνήμης και τιμής για τους πεσόντες, τους δολοφονηθέντες, τους αγνοουμένους και όσους ξεριζώθηκαν από τα σπίτια τους.
Από τη μία πλευρά οι σημαίες του κατακτητή και οι πανηγυρισμοί για την επιχείρηση που η Άγκυρα βάφτισε «ειρηνευτική» και από την άλλη οι τάφοι, οι μαυροφορεμένες οικογένειες και οι φωτογραφίες ανθρώπων που παρέμειναν νέοι επειδή δεν γύρισαν ποτέ.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ δεν θα βρίσκεται στην Κύπρο για να δει όλα αυτά αλλά κάτι θα έχει πάρει τ’ αυτί του. Θα έρθει από τις 27 έως τις 29 Ιουλίου, στο πλαίσιο της αποστολής των καλών υπηρεσιών του, όπως ανακοίνωσαν επισήμως τα Ηνωμένα Έθνη. Θα συναντήσει τις δύο πλευρές και, προφανώς, θα μας πει κάτι. Το τι ακριβώς, παραμένει άγνωστο.
Η βρετανική Independent μάς έδωσε μια πρώτη γεύση, αναφέροντας ότι η Μαρία Άνχελα Ολγκίν εξετάζει μια χαλαρότερη μορφή λύσης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απομακρυσμένη από το κλασικό ομοσπονδιακό μοντέλο των προηγούμενων διαπραγματεύσεων. Οι πληροφορίες παρουσιάστηκαν ως ιδέες υπό επεξεργασία και όχι ως επίσημο σχέδιο των Ηνωμένων Εθνών. Στο Κυπριακό, βεβαίως, οι «ιδέες» συνηθίζε να εμφανίζονται λίγο αργότερα ως ολοκληρωμένες προτάσεις.
Ότι και αν ετοιμάζεται, όσοι κρατούν το μολύβι οφείλουν να καταλάβουν ότι αυτή η προσπάθεια δεν επιτρέπεται να καταλήξει σε ακόμη ένα ναυάγιο. Το Κυπριακό άντεξε το δημοψήφισμα του 2004, την αποτυχία στο Κραν Μοντανά, χρόνια ακινησίας, αμοιβαία δυσπιστία και μια Τουρκία που πλέον μιλά ανοικτά για δύο κράτη, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα αντέξει άλλη μία «μεγαλοπρεπή» αποτυχία, συνοδευόμενη από χαμόγελα και δηλώσεις περί «χρήσιμης διαδικασίας».
Ένα νέο σχέδιο που θα απορριφθεί δεν θα μας επιστρέψει απλώς στο σημερινό αδιέξοδο. Θα κλείσει τις πόρτες ακόμη και για μια λύση απλώς ανεκτή, θα τσιμεντώσει τη διχοτόμηση και θα δώσει στην Τουρκία το επιχείρημα ότι κάθε προσπάθεια εξαντλήθηκε. Η επόμενη γενιά δεν θα συζητά πλέον για απελευθέρωση και επανένωση, αλλά για τη διαχείριση δύο χωριστών πραγματικοτήτων.
Γι’ αυτό η συγκυρία πρέπει να υπηρετεί την Κύπρο και όχι την υστεροφημία του Γκουτέρες, ο οποίος ολοκληρώνει τη θητεία του στο τέλος του 2026. Δεν πρέπει να εξυπηρετεί ούτε τη φιλοδοξία της Ολγκίν να συνδέσει το όνομά της με μια θεαματική διπλωματική επιτυχία, ελπίζοντας ότι θα διαδεχθεί τον Γκουτέρες. Πολύ περισσότερο, δεν μπορεί το Κυπριακό να χρησιμοποιηθεί ως αντάλλαγμα για να παραμείνει η Τουρκία χρήσιμη στη Δύση και μακριά από τη Ρωσία.
Η Κύπρος δεν είναι γεωπολιτικό φιλοδώρημα προς την Άγκυρα. Είναι κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με έδαφος υπό κατοχή και με κατοίκους που έχουν ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα για τα λάθη των άλλων και αυτά που ομολογουμένως διαπράξαμε εμείς.
Όποιος φέρει σχέδιο πρέπει να έχει προηγουμένως εξασφαλίσει ότι μπορεί να σταθεί, να εφαρμοστεί και να γίνει αποδεκτό. Διαφορετικά, καλύτερα να μείνει στο συρτάρι.
Μια νέα αποτυχία δεν θα είναι άλλη μία χαμένη ευκαιρία, αλλά η ταφόπλακα μιας προοπτικής που αργοπεθαίνει εδώ και μισό αιώνα και αυτή την ταφόπλακα δεν υπάρχουν ώμοι αρκετά δυνατοί για να τη σηκώσουν.
