Του Πατριάρχη
Ο Όμηρος, αν μπορούσε να παρακολουθήσει από κάπου τη σύγχρονη συζήτηση γύρω από την ταινία «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, ίσως να ζητούσε πρώτα έναν ραψωδό και μετά έναν ψυχίατρο.
Η μαύρη ηθοποιός Λουπίτα Νιόνγκο εμφανίζεται στην ταινία ως Ωραία Ελένη και Κλυταιμνήστρα (δύο σε ένα). Η Νιόνγκο μπορεί να είναι σπουδαία ηθοποιός (που δεν είναι), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ρόλος μπορεί να γίνεται λάστιχο, επειδή κάποιοι στο Χόλιγουντ αποφάσισαν να περάσουν τον Όμηρο από επιτροπή συμμόρφωσης με τους κανόνες της διεθνούς LGBTQ+ παράνοιας.
Η Ωραία Ελένη δεν ήταν ιστορικό πρόσωπο και δεν είχε διαβατήριο, ομάδα αίματος και πιστοποιητικό γέννησης. Ήταν μορφή του ελληνικού μυθικού κόσμου, δεμένη με τη Σπάρτη, τον Μενέλαο, την Τροία, τους Αχαιούς, τον πολιτισμικό ορίζοντα μέσα στον οποίο γεννήθηκαν η «Ιλιάδα» και η «Οδύσσεια». Δεν χρειάζεται να ανοίξουμε εργαστήριο γενετικής για να καταλάβουμε ότι η επιλογή μιας μαύρης ηθοποιού για την Ωραία Ελένη δεν είναι καλλιτεχνική τόλμη, αλλά απόπειρα να παρουσιαστεί ως τέχνη μια ιδεολογική εμμονή.
Και εδώ αρχίζει η κωμική πλευρά της υπόθεσης, γιατί η πολιτική ορθότητα, όταν χάνει το μέτρο, δεν περιορίζεται μόνο σε ανόητες συζητήσεις. Θέλει να ξαναγράψει και τον Όμηρο, επειδή προφανώς ο τυφλός ποιητής, δεν είχε προνοήσει να περάσει την «Οδύσσεια» από τα σημερινά φίλτρα ευαισθησίας. Του χρεώνουν ότι στο έπος του, προβάλλει πατριαρχικά στερεότυπα γιατί δεν τηρεί τις ποσοστώσεις φύλων, δεν έχει συμπεριλάβει έστω έναν γκέι ή μια λεσβία και περίπου έχει την ευθύνη που δεν σκέφτηκε, πριν από μερικές χιλιάδες χρόνια, το «δικαστήριο» του TikTok του 2026. Άσε που δεν προνόησε όπως ο Οδυσσέας, πριν φύγει για την Ιθάκη περάσει από σεμινάριο ενσυναίσθησης. Ίσως στην επόμενη εκδοχή ης «Ιλιάδας» ο Αχιλλέας θα ζητά συγγνώμη για την τοξική αρρενωπότητα και ο Πολύφημος θα διεκδικεί συμπεριληπτικότητα για τους Κύκλωπες και δη τους μονόφθαλμους.
Η τέχνη έχει δικαίωμα στην ελευθερία, στην ανατροπή, στην προσωπική ματιά του δημιουργού, αλλά άλλο η ελευθερία και άλλο καλλιτεχνική ανορθογραφία με προοδευτικό πρόσημο και καλά.
Όσο για το επιχείρημα ότι στην «Οδύσσεια» υπάρχουν πολλοί άνδρες, ας δείξουμε λίγη επιείκεια στον Όμηρο. Έγραφε για πολέμους, βασιλιάδες, ναυτικούς, μνηστήρες, συντρόφους, σφαγές, καταστροφές και επιστροφές. Δεν έφτιαχνε οργανόγραμμα ΜΚΟ και δε σχεδίαζε το πρόγραμμα του Pride της Τροίας. Το να ζητάμε, μερικές χιλιάδες χρόνια μετά, να ευθυγραμμιστεί με τα σημερινά κριτήρια ποσοστώσεων, είναι σαν να καταγγέλλουμε τον Πλάτωνα γιατί στους διαλόγους του δεν δίνει συντεταγμένες για να βρούμε με GPS την Ατλαντίδα.
Το πρόβλημα δεν είναι η Νιόνγκο. Το πρόβλημα είναι η αγωνία μιας βιομηχανίας να πουλήσει πολιτική ορθότητα αδιαφορώντας αν κακοποιεί τη λογική. Ο Όμηρος άντεξε χιλιετίες, θα αντέξει και τους ανισόρροπους του Χόλυγουντ. Το ερώτημα είναι αν το Χόλυγουντ αντέχει τον Όμηρο.
