Του Πατριάρχη
Η Ρωσία ανακάλυψε καθυστερημένα ότι η «αιώνια φιλία» με την Κίνα έχει τιμοκατάλογο και μάλιστα γραμμένο στο Πεκίνο. Οι διαπραγματεύσεις για τον αγωγό Power of Siberia 2 έχουν κολλήσει, με την Κίνα να απαιτεί πολύ χαμηλές έως εξευτελιστικές τιμές για το ρωσικό φυσικό αέριο, σύμφωνα με διεθνείς ενεργειακές αναλύσεις και δημοσιεύματα που περιγράφουν πλήρες αδιέξοδο στις συνομιλίες. Η κατάσταση για τη Ρωσία είναι δύσκολη. Ο Πούτιν έχασε τον καλό πελάτη στην Ευρώπη και τώρα παζαρεύει με έναν αγοραστή που ξέρει πως δεν υπάρχουν πολλές εναλλακτικές επιλογές για τη Μόσχα.
Η ρωσική προπαγάνδα παρουσίασε για χρόνια τη στροφή προς την Ασία ως ιδιοφυή στρατηγική, ενώ στην πραγματικότητα μοιάζει περισσότερο με αναγκαστική μετακόμιση μετά από έξωση. Η Ευρώπη, έστω αργά και με κόστος, έκλεισε μεγάλο μέρος της αγοράς της για το ρωσικό αέριο. Οι εξαγωγές της Gazprom προς την Ευρώπη έπεσαν το 2025 στο χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 και αυτό δεν είναι μια ατυχής σύμπτωση, αλλά ρωγμή στο ταμείο του πολέμου.
Η Μόσχα πίστευε ότι η Κίνα θα αντικαθιστούσε ως πελάτης την Ευρώπη. Μόνο που η Κίνα δεν αγοράζει με συναισθηματισμό, ούτε πληρώνει για να στηρίξει το κύρος του Κρεμλίνου. Αγοράζει όταν τη συμφέρει, στην τιμή που τη συμφέρει, με τους όρους που τη συμφέρουν. Ο «ισότιμος» εταίρος της Ρωσίας εμφανίζεται όλο και περισσότερο ως δανειστής πολιτικής υπομονής και αγοραστής σε περίοδο εξευτελιστικών εκπτώσεων.
Ταυτόχρονα, η ρωσική οικονομία κουβαλάει το βάρος ενός πολέμου που καταπίνει χρήμα, ανθρώπους και βιομηχανική αντοχή. Το ρωσικό δημοσιονομικό έλλειμμα για το 2026 προβλέπεται να ξεπεράσει τους αρχικούς σχεδιασμούς, κυρίως λόγω αυξημένων δαπανών, με το έλλειμμα να αναμένεται να φτάσει τα 4,83 τρισεκατομμύρια ρούβλια (περίπου 55 δισεκατομμύρια ευρώ). Όταν μειώνονται τα ενεργειακά έσοδα και αυξάνονται οι πολεμικές δαπάνες, ακόμη και το Κρεμλίνο δεν μπορεί να κάνει θαύματα με αλχημείες και τηλεοπτικά διαγγέλματα.
Σαν να μην έφταναν αυτά, τα ρωσικά διυλιστήρια έχουν γίνει στάχτη και θρύψαλα. Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις προκαλούν ελλείψεις, περιορισμούς και εσωτερική δυσφορία, με αναφορές για πλήγματα σε μεγάλες μονάδες και προβλήματα στην τροφοδοσία καυσίμων, ιδιαιτέρως στην κατεχόμενη Κριμαία. Η Ρωσία που ήθελε να παγώσει την Ευρώπη, τώρα μετράει τις ζημιές στις δικές της δεξαμενές.
Το ερώτημα είναι αν αυτή η πίεση θα οδηγήσει τον Πούτιν σε διαπραγμάτευση ή σε ακόμη εντονότερη σκλήρυνση. Τα αυταρχικά καθεστώτα σπανίως ομολογούν αδυναμία και προτιμούν να τη βαφτίζουν ως στρατηγική αναμονή. Όμως το φυσικό αέριο που δεν πουλιέται, τα διυλιστήρια που καίγονται, το έλλειμμα που μεγαλώνει και η Κίνα που παζαρεύει χωρίς συναισθηματισμούς δημιουργούν ένα νέο περιβάλλον.
Ο Πούτιν μπορεί να ελέγχει τα ΜΜΕ της χώρα του, δεν ελέγχει όμως πλήρως τις αγορές, τους αγωγούς, τις τιμές, ούτε την κινεζική τακτική να θέλει ενέργεια σε «φιλική» τιμή. Αυτό αρχίζει να δημιουργεί πραγματικό πρόβλημα για τη Ρωσία, καθώς ο πόλεμος δεν κρίνεται μόνο στα χαρακώματα, αλλά και στο ταμείο.
