Του Πατριάρχη
Το εκλογικό στραπάτσο του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία σημαίνει πολλά περισσότερα από μια απλή εναλλαγή εξουσίας στη Βουδαπέστη. Κλείνει έναν κύκλο 16 ετών, στον οποίο η Ουγγαρία είχε μετατραπεί σε ένα υβριδικό μοντέλο «ανελεύθερης δημοκρατίας» μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και σε πολύτιμο σύμμαχο για όσους ήθελαν μια Δύση διχασμένη, κουρασμένη και φοβική.
Ο Πέτερ Μαγυάρ, επίσης δεξιός προερχόμενος από το κόμμα του Όρμπαν, κέρδισε με καθαρά φιλοευρωπαϊκή και φιλονατοϊκή ατζέντα, σε μια εκλογική διαδικασία με εξαιρετικά υψηλή συμμετοχή, και αυτό από μόνο του είναι ηχηρό πολιτικό μήνυμα, για την βούληση των Ούγγρων.
Ο Ντόναλντ Τραμπ χάνει τον πιο βολικό πολιτικό του «πρεσβευτή» στην ΕΕ. Ο Όρμπαν ήταν για τους τραμπικούς η απόδειξη ότι ένας ηγέτης μπορεί να απαξιώνει θεσμούς, να αποδυναμώνει την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και των μέσων ενημέρωσης, να παρουσιάζει τον αυταρχισμό ως πατριωτισμό και να υποδύεται τον υπερασπιστή του λαού. Η ήττα του δείχνει ότι αυτό το μοντέλο δεν είναι ανίκητο και φθείρεται από την αλαζονεία, από τη διαφθορά, από την οικονομική αποτυχία και τελικά καταβαραθρώνεται στην κάλπη. Αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για όλο το διεθνές δίκτυο του τραμπισμού, που είχε επενδύσει στον Όρμπαν ως την ευρωπαϊκή του βιτρίνα.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν πάλι, δέχεται ακόμη πιο ουσιαστικό πλήγμα. Ο Όρμπαν λειτουργούσε επί χρόνια ως πραγματικός πράκτορας της Μόσχας μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Μπλόκαρε ή καθυστερούσε ευρωπαϊκές αποφάσεις, κρατούσε αρνητική γραμμή στο ουκρανικό και έδινε στη Ρωσία λόγο στην καρδιά της Δύσης. Λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις εκλογές, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έλεγαν ανοιχτά ότι ήλπιζαν πως μια ήττα του Όρμπαν θα έβαζε τέλος στις ουγγρικές εμπλοκές σε κρίσιμες αποφάσεις για την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή συνοχή. Με την αποχώρησή του από την εξουσία, η Μόσχα χάνει ένα εργαλείο παρεμπόδισης που της ήταν εξαιρετικά χρήσιμο.
Πλήγμα δέχεται και η ομάδα «Πατριώτες για την Ευρώπη» στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ο Όρμπαν ήταν ο πολιτικός πόλος έλξης, ο οικοδεσπότης και το πρόσωπο που έδινε ιδεολογική αυτοπεποίθηση σε αυτόν τον χώρο. Στη Βουδαπέστη είχαν συγκεντρωθεί στα τέλη Μαρτίου η Μαρίν Λεπέν, ο Ματέο Σαλβίνι και άλλοι εκπρόσωποι της ευρωπαϊκής ακροδεξιάς, σε μια επίδειξη συμπαράταξης υπέρ του. Στην ίδια πολιτική οικογένεια ανήκει και η Ελληνίδα «πατριώτισσα» Αφροδίτη Λατινοπούλου, η οποία καταγράφεται επίσημα ως μέλος της ηγεσίας των «Πατριωτών». Πλέον η ομάδα χάνει το βασικό της τοτέμ, τον ηγέτη που ήθελε να εμφανίζεται ως επικεφαλής μιας ακροδεξιάς αντεπίθεσης στην Ευρώπη.
Η ήττα του Όρμπαν αγγίζει και τον Ταγίπ Ερντογάν. Ο Ούγγρος πρωθυπουργός είχε επιλέξει να δώσει στην Άγκυρα και στον Οργανισμό Τουρκικών Κρατών μια ξεχωριστή παράθυρο στην Ευρώπη. Η Ουγγαρία, ως κράτος παρατηρητής, φιλοξένησε πέρυσι τον Μάιο την άτυπη σύνοδο του οργανισμού στη Βουδαπέστη, με τη συμμετοχή του Ερντογάν. Ήταν συμβολική και πολιτική αναβάθμιση της τουρκικής επιρροής μέσα από έναν ηγέτη κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ. Με τον Όρμπαν εκτός εξουσίας, ο Ερντογάν χάνει ένα στήριγμα που του άνοιγε πόρτες και έδινε νομιμοποίηση σε μια νεοοθωμανική αφήγηση με παντουρκικά στοιχεία.
Δεν χάνουν όμως όλοι αλλά εκτός από την ευρωπαϊκή ενότητα κερδίζει και η ενότητα του ΝΑΤΟ. Η Ουγγαρία του Όρμπαν είχε εξελιχθεί σε παράγοντα αχρείαστης τριβής, είτε με τις καθυστερήσεις στην επικύρωση της ένταξης της Σουηδίας είτε με τη μόνιμη διάθεση να κρατά ίσες αποστάσεις εκεί όπου η Συμμαχία ζητούσε καθαρή στάση. Ο Μαγυάρ έχει δεσμευθεί για επιστροφή της χώρας σε σταθερή ευρωατλαντική τροχιά. Αυτό δεν λύνει αυτομάτως όλα τα προβλήματα, αλλά αφαιρεί από το τραπέζι έναν χρόνιο ταραξία της δυτικής συνοχής.
Και μέσα σε αυτό το νέο σκηνικό, ο Ρόμπερτ Φίτσο μένει πιο μόνος από μόνος. Ο Σλοβάκος πρωθυπουργός είχε βρει στον Όρμπαν έναν φυσικό σύμμαχο στις αντιπαραθέσεις με τις Βρυξέλλες, στην υπονόμευση της ευρωπαϊκής στάσης απέναντι στην Ουκρανία και στην άνεση με την οποία και οι δύο κρατούσαν ανοιχτό δίαυλο με τη Μόσχα. Τώρα ο Φίτσο προσπαθεί να προσαρμοστεί και δηλώνει έτοιμος να συνεργαστεί με τον νέο πρωθυπουργό της Ουγγαρίας. Θα αναγκαστεί να κάνει βήματα πίσω καθώς έχασε τον ισχυρότερο συνοδοιπόρο του στην Κεντρική Ευρώπη και αυτό τον φέρνει πιο κοντά στην πολιτική απομόνωση.
Οι Ούγγροι έδειξαν με την ψήφο τους, πως οι κοινωνίες μπορούν να κουραστούν από τους επαγγελματίες σωτήρες και ότι η δημοκρατία, παρ’ όλες τις αδυναμίες της, εξακολουθεί να έχει μηχανισμούς αυτοάμυνας. Πλέον, στην Ουάσιγκτον, στη Μόσχα, στην Άγκυρα, στη Μπρατισλάβα και σε κάθε ευρωπαϊκή πρωτεύουσα επικρατεί κατήφεια και γίνεται αντιληπτό ότι οι επιλογές αυταρχισμού και υπονόμευσης της Δύσης βρίσκουν απέναντι τους, τούς πολίτες.
