Του Πατριάρχη
Ο απολογισμός της εξάμηνης Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορεί να γίνει με δύο τρόπους. Ο εύκολος είναι να πάρει κάποιος τις κυβερνητικές θέσεις, να τις πασπαλίσει με λίγη ευρωπαϊκή χρυσόσκονη και να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι όλα πήγαν περίφημα. Ο σοβαρός τρόπος είναι να δει αν η Κύπρος μπόρεσε, ως μικρό κράτος μέλος, να καθίσει στο τραπέζι των μεγάλων θεμάτων χωρίς να μοιάζει με δίνει την εντύπωση του φιλοξενούμενου που μπήκε κατά λάθος στην αίθουσα. Αν η απάντηση έπρεπε να είναι μονολεκτική, θα ήταν πως μπόρεσε.
Η Προεδρία ήταν επιτυχημένη γιατί δεν περιορίστηκε στη διοργάνωση συσκέψεων, φωτογραφιών και χειραψιών, που αποτελούν αγαπημένο σπορ των ευρωπαϊκών θεσμών. Έκλεισε ζητήματα, ξεμπλόκαρε εκκρεμότητες, οδήγησε σε διεξόδους διαπραγματεύσεις και κράτησε την Κύπρο μέσα στην πρώτη γραμμή του ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Τα στοιχεία δεν είναι αδιάφορα και τα αποτελέσματα, κάθε άλλο παρά, αμελητέα. Η Κυπριακή Προεδρία είχε παρουσία σε 70 διαπραγματεύσεις και τριλόγους (Συμβούλιο, Επιτροπή, Κοινοβούλιο), χειρίστηκε 32 νομοθετικής φύσεως ζητήματα και ολοκλήρωσε τα 27, ποσοστό περίπου 85%. Προήδρευσε 1.600 συναντήσεων και φιλοξένησε περισσότερους από 25.000 συμμετέχοντες. Για μια χώρα που σε μέγεθος, συνήθως αντιμετωπίζεται από κάποιους ως υποσημείωσ στον χάρτη, δεν είναι και λίγα όσα έγιναν.
Η μεγαλύτερη επιτυχία, όμως, βρίσκεται στο ότι η Κύπρος κατάφερε να υπηρετήσει την ευρωπαϊκή ατζέντα χωρίς να μετατρέψει την Προεδρία σε επίδειξη ευρωπαϊκού επαρχιωτισμού, προβάλλοντας αποκλειστικά τα δικά της θέματα και στοχεύοντας στα χειροκροτήματα της εσωτερικής κοινής γνώμης. Αυτό βέβαια δεν σημαίνει πως α δικά μας θέματα, με πρώτο το κυπριακό, είναι μικρή ή δεν αποτελούν θέματα αρχής για την ενωμένη Ευρώπη. Η Προεδρία, δεν εξαφάνισε το Κυπριακό, ούτε έβαλε στην άκρη την τουρκική κατοχή, αλλά έκανε κάτι πιο χρήσιμο. Έδειξε ότι η Κυπριακή Δημοκρατία μπορεί να λειτουργεί ως κανονικό, αξιόπιστο, σοβαρό κράτος μέλος, με γνώση των ευρωπαϊκών διαδικασιών και όχι ως χώρα που γκρινιάζει επειδή δεν την ακούνε. Όσο δυσάρεστο και αν είναι για τους επαγγελματίες «καταγγελάκηδες», η αξιοπιστία παράγει περισσότερη ισχύ από την μιζέρια.
Αν έπρεπε να αποδοθούν εύσημα, σαφώς και θα πρέπει να αποδοθούν στον Νίκο Χριστοδουλίδη, γιατί όπως και να το κάνουμε αυτός είχε τον πρώτο λόγο και αυτός θα χρεωνόταν πολιτικά την όποια αποτυχία. Ωστόσο κανένας διευθυντής ορχήστρας δεν μπορεί να κάνει θαύματα αν οι μουσικοί δεν ξέρουν να διαβάζουν νότες.
Την πρώτη θέση δικαιωματικά έχει η Μαριλένα Ραουνά. Όχι γιατί είχε τον τίτλο της Υφυπουργού για Ευρωπαϊκά Θέματα, αλλά γιατί σήκωσε τον συντονισμό ενός εξαιρετικά απαιτητικού μηχανισμού. Η επιτυχία τέτοιων Προεδριών δεν φαίνεται μόνο στις αίθουσες των Συνόδων, φαίνεται κυρίως στην προεργασία, στη λεπτομέρεια, στη δυνατότητα συντονισμού των υπουργείων, των τεχνοκρατών, της Μόνιμης Αντιπροσωπείας στις Βρυξέλλες και του κρατικού μηχανισμού στη Λευκωσία. Όλοι αυτοί πρέπει να παίζουν στον ίδιο ρυθμό και εδώ η Μαριλένα Ραουνά πιστώνεται με σοβαρή δουλειά και μάλιστα σε ένα πεδίο όπου ένα λάθος δεν μένει «μεταξύ μας», αλλά κυκλοφορεί στους διαδρόμους των Βρυξελλών και 26 πρωτευουσών.
Ιδιαίτερα θετική ήταν εκ του αποτελέσματος και η παρουσία του Κωνσταντίνου Κόμπου. Το Υπουργείο Εξωτερικών είχε να χειριστεί μια Προεδρία σε περίοδο πολέμου στην Ουκρανία, ρωσικής επιθετικότητας, αστάθειας στη Μέση Ανατολή, συζητήσεων για τη διεύρυνση και ανάγκης ενίσχυσης των δεσμών της ΕΕ με τη Νότια Γειτονία και τον Κόλπο. Η προώθηση νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας, η στήριξη στην Ουκρανία και η διατήρηση της Κύπρου μέσα σε γεωπολιτικές συζητήσεις ουσίας πιστώνονται και στον Κωνσταντίνο Κόμπο και σε αυτά δεν χωρούν οι γνωστές μικροπολιτικές καραμέλες του «ναι μεν αλλά», γιατί η εξωτερική πολιτική θέλει ικανότητα, γνώσεις και σταθερότητα, μαζί με πολλά άλλα.
Εύσημα δικαιούται και ο Υφυπουργός Μετανάστευσης, Νικόλας Ιωαννίδης για τον χειρισμό ενός εκ των μεγαλύτερων προβλημάτων της ΕΕ. Ο κανονισμός επιστροφών, η συζήτηση για ασφαλείς τρίτες χώρες, αλλά και η επιμονή στην ανάγκη σεβασμού του διεθνούς δικαίου δείχνουν μια ώριμη προσέγγιση, χωρίς επικοινωνιακές πιρουέτες, γιατί δεν χρειάζεται ούτε αφέλεια ούτε κραυγές.
Ο Βασίλης Πάλμας πιστώνεται τη σοβαρή παρουσία στον τομέα της άμυνας και ασφάλειας. Η συζήτηση για την αμυντική ετοιμότητα της Ευρώπης, για το SAFE, για την πρακτική αξία της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής και για την ανάγκη η ΕΕ να πάψει να συμπεριφέρεται ως οικονομικός γίγαντας με στρατηγική αμηχανία, ταίριαζε και με την κυπριακή εμπειρία. Για ένα κράτος υπό κατοχή, δεν χρειάζεται ειδικό σεμινάριο για να καταλάβει τι σημαίνει ασφάλεια.
Θετική, παρά τις γνωστές εσωτερικές ενστάσεις που κατά καιρούς προκαλεί, ήταν και η συμβολή του Μάκη Κεραυνού στα οικονομικά ζητήματα. Το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η οικονομική ανθεκτικότητα, η στήριξη της Ουκρανίας, οι συζητήσεις για συνοχή και ανταγωνιστικότητα δεν ήταν θέματα που έβγαζαν πρωτοσέλιδα, αφού στην Οικονομία μετρούν οι αριθμοί, όχι οι ρητορείες.
Η Προεδρία δεν λύνει από μόνη της ούτε το Κυπριακό ούτε τα μεγάλα εσωτερικά προβλήματα και όποιος ανέμενε κάτι τέτοιο μάλλον μπερδεύει τις Βρυξέλλες με τα «θαύματα» στην Μονή Αβακούμ. Η άσκηση της Προεδρίας της ΕΕ για ένα εξάμηνο δημιούργησε πολιτικό κεφάλαιο και αυτό το κεφάλαιο δεν πρέπει να μείνει κορνίζα στον τοίχο του Προεδρικού. Πρέπει να αξιοποιηθεί στις συμμαχίες, στο Κυπριακό, στην άμυνα, στην ενέργεια και στη σχέση της Κύπρου με τους θεσμούς, γιατί πλέον υπάρχει δείγμα γραφής.
Ως Κυπριακή Δημοκρατία περάσαμε επιτυχώς τις ευρωπαϊκές εξετάσεις και το ζητούμενο τώρα είναι να μην επιστρέψουμε στις παλιές μας συνήθειες, οι οποίες είναι γνωστές και ποτέ δεν μας βγήκαν σε καλό.
