Του Πατριάρχη
Η Ρωσία του Πούτιν άρχισε να παραδέχεται αυτό που μέχρι πρόσφατα προσπαθούσε να κρύψει κάτω από τόνους προπαγάνδας, στρατιωτικών παρελάσεων και τηλεοπτικής αυταρέσκειας. Οι ουκρανικές επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές δεν προκαλούν απλώς ενόχληση στη Μόσχα, προκαλούν πραγματική ζημιά στην οικονομία, στον εφοδιασμό και στο γόητρο μιας χώρας που επί χρόνια παρίστανε την άτρωτη αυτοκρατορία.
Ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν αναγκάστηκε να αναγνωρίσει ότι οι ουκρανικές επιθέσεις πλήττουν την οικονομία και την κοινωνία της Ρωσίας. Φυσικά, το είπε με τον γνωστό τρόπο της σοβιετικής σχολής προπαγάνδας, την οποία σπούδασε τα χρόνια της KGB. Δηλαδή μισή παραδοχή, μισή απειλή και μπόλικη θεατρική βεβαιότητα πως, «όλα ανακάμπτουν γρήγορα». Όταν όμως ένας ηγέτης που πουλάει αήττητο μεγαλείο μιλάει για ζημιά, σημαίνει πως η ζημιά είναι ήδη πολλή μεγάλη και δεν μπορεί να κρυφτεί, αλλά πρέπει να δικαιολογηθεί.
Το πλήγμα είναι διπλό. Πρώτα στα έσοδα στα κρατικά ταμεία. Η Ρωσία στηρίζει μεγάλο μέρος της πολεμικής της μηχανής στα έσοδα από πετρέλαιο και φυσικό αέριο. Όταν διυλιστήρια, αποθήκες καυσίμων, αγωγοί και τερματικοί σταθμοί δέχονται συνεχείς επιθέσεις, δεν πλήττεται μόνο η εικόνα του κράτους, πλήττεται και το ταμείο. Σύμφωνα με το Reuters, μεγάλα διυλιστήρια στην κεντρική Ρωσία αναγκάστηκαν να σταματήσουν ή να περιορίσουν την παραγωγή τους, ενώ οι εγκαταστάσεις που επηρεάστηκαν αντιστοιχούν σε σημαντικό ποσοστό της παραγωγής βενζίνης και ντίζελ της χώρας.
Ύστερα υπάρχει το πρακτικό πρόβλημα του πολέμου. Ο στρατός δεν κινείται μόνο με συνθήματα. Τα αεροσκάφη, τα άρματα, τα φορτηγά, τα τεθωρακισμένα και οι μονάδες ανεφοδιασμού χρειάζονται καύσιμα. Όταν τα καύσιμα γίνονται δυσεύρετα, η εισβολή γίνεται ακριβότερη, βραδύτερη και πιο δύσκολη.
Στην κατεχόμενη Κριμαία, πρατήρια ξέμειναν από βενζίνη και επιβλήθηκαν περιορισμοί, ενώ οι διαδρομές ανεφοδιασμού έχουν κλείσει από ουκρανικά πλήγματα.
Η εικόνα είναι ακόμα πιο οδυνηρή για τη Μόσχα στο επίπεδο του κύρους. Η Ρωσία που απειλούσε την Ευρώπη πως θα κρυώνει τους χειμώνες, που εμφάνιζε την αεράμυνά της ως τείχος από ατσάλι, βλέπει ουκρανικά drones να πετούν βαθιά πάνω από τις πόλεις και τα λιμάνια της, να φτάνουν κοντά στη Μόσχα, να χτυπούν εγκαταστάσεις στην Αγία Πετρούπολη και να αναγκάζουν τους Ρώσους αξιωματούχους να εξηγούν τα ανεξήγητα. Τις τελευταίες ημέρες καταγράφηκε επίθεση σε διυλιστήριο στην Αγία Πετρούπολη και πλήγμα σε ρωσικό πολεμικό πλοίο στην Κρονστάνδη, με επαλήθευση των πληγμάτων από βίντεο που έβγαζαν οι έκπληκτοι Ρώσοι πολίτες που βλέπουν τον «μακρινό» πόλεμο στην Ουκρανία, να φτάνει έξω από τις πόρτες των σπιτιών τους.
Αυτό που συμβαίνει δεν σημαίνει ότι η Ρωσία καταρρέει αύριο το πρωί, σημαίνει όμως ότι η Ουκρανία έχει μεταφέρει το κόστος του πολέμου μέσα στη ρωσική επικράτεια και αυτό αλλάζει την ψυχολογία της σύγκρουσης. Η Μόσχα ήθελε να πολεμά σε ξένο έδαφος, με τους Ρώσους πολίτες να βλέπουν τον πόλεμο κάτι που δεν τους αφορά. Τώρα βλέπουν φωτιές, ελλείψεις σε καύσιμα, ουρές και μια αεράμυνα που θυμίζει περισσότερο κόσκινο παρά ασπίδα.
Η ουκρανική στρατηγική έχει καθαρή λογική και δεν χτυπάει τυχαία. Στοχεύει την ενέργεια, τις μεταφορές, την παραγωγή καυσίμων και τις γραμμές ανεφοδιασμού, δηλαδή τα νεύρα της ρωσικής πολεμικής μηχανής. Η Ρωσία πλέον δεν πληρώνει κόστος μόνο με νεκρούς στρατιώτες και διεθνή απομόνωση, πληρώνει με δραστική μείωση παραγωγής, με δημοσιονομική πίεση και φθορά της εικόνας της.
Για χρόνια οι φίλοι του Κρεμλίνου, ένθεν κακείθεν, μας έλεγαν πως η Ρωσία έχει βάθος, αντοχή, πόρους και υπομονή. Όλα αυτά υπάρχουν, αλλά υπάρχει και κάτι άλλο, που συνήθως ξεχνούν όσοι μπερδεύουν την προπαγάνδα με τη γεωπολιτική ανάλυση. Κανένα καθεστώς δεν είναι άτρωτο όταν ο πόλεμος που ξεκίνησε επιστρέφει στον δικό του χώρο, καίει τις δικές του δεξαμενές και αδειάζει τα δικά του πρατήρια.
Η Ουκρανία, με περιορισμένα μέσα αλλά με ευφυή χρήση της τεχνολογίας, δείχνει ότι η δύναμη δεν μετριέται μόνο σε τανκς και πυρηνικές απειλές, αλλά και με την ικανότητα να εντοπίζεις το αδύνατο σημείο του αντιπάλου και να το χτυπάς ξανά και ξανά. Η Ρωσία ήθελε έναν πόλεμο εξάντλησης για να γονατίσει την Ουκρανία και τώρα ανακαλύπτει ότι η εξάντληση έχει δύο κατευθύνσεις και η δεύτερη οδηγεί κατευθείαν στα δικά της διυλιστήρια.
