Του Πατριάρχη
Πέρα από το ποιος έχει δίκιο στα χαρτιά και στις ανακοινώσεις, το ερώτημα είναι απλό και σκληρό ταυτόχρονα. Συμφέρει την Κύπρο η ηλεκτρική διασύνδεση με την Ελλάδα; Η απάντηση νομίζω είναι μονολεκτική και είναι ναι.
Όχι επειδή «βγαίνει το ταμείο», αλλά επειδή η διασύνδεση είναι ζήτημα στρατηγικής ισχύος.
Μια χώρα ημικατεχόμενη δεν έχει την πολυτέλεια της ενεργειακής απομόνωσης. Έχει ανάγκη από βαλβίδα ασφάλειας, πρόσβαση σε μεγαλύτερη αγορά, δυνατότητα εισαγωγών και εξαγωγών ρεύματος, και ένα καλώδιο που κουμπώνει την Κύπρο πιο σφιχτά με την ευρωπαϊκή της οικογένεια. Αυτά δεν κοστολογούνται με τον τιμοκατάλογο που διαμορφώνεται με τα σκαμπανεβάσματα των μετοχών.
Ναι, υπάρχουν σκιές. Ο Πρόεδρος ανακοίνωσε ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία άρχισε ποινική έρευνα για το έργο. Καλά κάνει και προχωρεί η διερεύνηση, διότι αν υπάρχουν ατασθαλίες πρέπει να αποκαλυφθούν και να τιμωρηθούν αυστηρά. Η διαφάνεια δεν είναι εμπόδιο, είναι προϋπόθεση για να σταθεί το έργο σε καθαρό έδαφος. Αλλά άλλο η κάθαρση, άλλο η υπονόμευση. Η έρευνα δεν πρέπει να γίνει άλλοθι για να χαθεί ο στρατηγικός στόχος.
Στο μεταξύ, ο καβγάς ανάμεσα σε ΑΔΜΗΕ, ΡΑΕΚ και κυπριακή κυβέρνηση έχει πάρει διαστάσεις που μόνο την Άγκυρα μπορούν να ευχαριστήσουν. Όσο εμείς μετράμε διαφωνίες, η Τουρκία μετρά γεωπολιτικά κέρδη. Η Αθήνα ζητά από τη Λευκωσία να ξεκαθαρίσει τη στάση της, δείχνοντας την ανησυχία της για τα αλλοπρόσαλλα μηνύματα με τις δηλώσεις Μάκη Κεραυνού που επικαλείται έρευνες τις οποίες δεν γνωρίζει κανείς. Αυτή η εικόνα τραυματίζει την αξιοπιστία της Κύπρου και δυσκολεύει τους Ευρωπαίους που ήδη πασχίζουν να κρατήσουν το έργο σε ράγες.
Υπάρχει και η σύμβαση. Η Κυπριακή Δημοκρατία δεσμεύτηκε να συνεισφέρει €25 εκατομμύρια ετησίως μέχρι το 2029, προκαταβολικά ως ρυθμιζόμενο έσοδο, ώστε να εξασφαλιστεί η ρευστότητα της επένδυσης στα πρώτα της βήματα. Αν η άλλη πλευρά (ΑΔΜΗΕ) δεν τηρεί ορόσημα, αυτό ελέγχεται με ρήτρες και εποπτεία. Δεν λύνεται με υπεκφυγές και δημόσιες αντεγκλήσεις.
Ας θυμηθούμε γιατί το κάνουμε. Το καλώδιο δεν είναι απλώς ένα τεχνικό έργο. Είναι γέφυρα ασφάλειας, ενσωμάτωση περισσότερων ΑΠΕ χωρίς τον φόβο της αστάθειας, μείωση του ενεργειακού κόστους μεσοπρόθεσμα, και κυρίως ένας στρατηγικός δεσμός που αναβαθμίζει τη θέση της Κύπρου στην ανατολική Μεσόγειο. Οι τεχνικές δυσκολίες είναι τεράστιες, αλλά η Ευρώπη έχει ήδη στηρίξει πολιτικά και οικονομικά το σχέδιο ακριβώς γιατί ενισχύει την ανθεκτικότητα της περιοχής.
Η ευθύνη μας είναι διπλή. Πρώτον, πλήρης διαλεύκανση όσων καταγγέλλονται, χωρίς εκπτώσεις και χωρίς επικοινωνιακά παιχνίδια και δεύτερον, πολιτική σοβαρότητα ώστε η έρευνα να τρέχει παράλληλα με την πρόοδο του έργου και όχι να το υπονομεύει. Οι θεσμοί υπάρχουν για να προστατεύουν τον πολίτη και το δημόσιο χρήμα, όχι για να γίνονται πρόσχημα αδράνειας. Η κυβέρνηση και οι ρυθμιστικές αρχές οφείλουν να μιλούν με μία φωνή, να εφαρμόζουν τις δεσμεύσεις που η ίδια η Κυπριακή Δημοκρατία υπέγραψε και να απαιτούν από τον διαχειριστή (ΑΔΜΗΕ) το ίδιο επίπεδο λογοδοσίας.
Αν το αφήγημα γίνει «ποιος θα εκθέσει ποιον», τότε χάσαμε το παιχνίδι. Το πραγματικό διακύβευμα είναι αν η Κύπρος θα συνεχίσει να λειτουργεί ως νησί και ενεργειακά ή ως κράτος μέλος που κουμπώνει, χωρίς αστερίσκους, στην ευρωπαϊκή ενεργειακή αρχιτεκτονική. Η Ιστορία δεν συγχωρεί τη μικροπολιτική μυωπία. Καλώδιο θέλουμε, όχι σκοινί για να κρεμάσουμε μόνοι μας την προοπτική μας.
