Όταν η θητεία τελειώνει, τελειώνουν και τα προσχήματα

Του Πατριάρχη

Η αντικατάσταση μιας αξιωματούχου δεν είναι φυσικό φαινόμενο, αλλά είναι μέρος του θεσμικού κύκλου. Η Επίτροπος Νομοθεσίας Λουΐζα Ζαννέτου, ολοκλήρωσε εξαετή θητεία και παραδίδει στην διάδοχο της. Τελεία.

Στην προκειμένη, η Σοφία Κλεόπα Χατζηκυριάκου διορίστηκε νέα Επίτροπος Νομοθεσίας, όπως ανακοινώθηκε από την Προεδρία. Δεν ανακαλύψαμε την Αμερική και απλώς λειτούργησε το κράτος όπως προβλέπεται.

Η αποχαιρετιστήρια ανάρτηση της Λουΐζας Ζαννέτου στο Χ, όπου σημειώνει ότι «δεν της δόθηκε η δυνατότητα να ολοκληρώσει σημαντικούς στόχους», ακούγεται σαν κακόηχο παράπονο που δεν ταιριάζει με την θέση μιας αξιωματούχου που της δόθηκε χρόνος και περιβλήθηκε με ανοχή. Αν σε έξι χρόνια δεν προχώρησαν όσα θα ήθελε, δύσκολα θα συνέβαινε σε δέκα ή σε είκοσι. Η ευθύνη σε τέτοια αξιώματα δεν μοιράζεται αποκλειστικά στους άλλους, ούτε λύνεται με δημόσιες αιχμές.

Αξίζει να θυμίσουμε το αυτονόητο. Η θητεία του θεσμού είναι εξαετής. Δεν πρόκειται για ισόβιο διορισμό ούτε για επ’ αόριστον παραμονή σε ια καρέκλα μέχρι να αισθανθεί ο/η αξιωματούχος ότι ολοκλήρωσε το έργο του/της. Και αν δεν το ολοκληρώσει ποτέ; Η λογοδοσία αποτιμάται στο τέλος του χρόνου και η σκυτάλη αλλάζει χέρια χωρίς δράματα. Το ίδιο το Γραφείο της Επιτρόπου περιγράφει καθαρά τη διάρκεια της θητείας και τις αρμοδιότητες.

Τι έμεινε λοιπόν ως αποτύπωμα; Η ίδια η πρώην Επίτροπος φρόντισε να δημοσιοποιήσει αναλυτική Έκθεση Πεπραγμένων για την εξαετία 2019–2025. Καλώς έπραξε, διότι ο πολίτης οφείλει να κρίνει με στοιχεία. Το ζήτημα είναι ότι η αυτοπαρουσίαση δεν μπορεί να υποκαταστήσει την ουδέτερη αποτίμηση που θα κάνουν οι θεσμοί και η κοινωνία με τον καιρό. Η αποχώρηση χρειάζεται μέτρο και όχι αυταρέσκεια.

Η υπόθεση του αλκοτέστ, υπήρξε δυστυχώς για την ίδια, το συμβάν για το οποίο θα την θυμόμαστε. Το Δικαστήριο την αθώωσε, κρίνοντας ότι η διαδικασία της αστυνομίας ήταν προβληματική. Σε νομικό επίπεδο η απόφαση βάζει τελεία.

Επικοινωνιακά, όμως, τέτοιες ιστορίες αφήνουν ίχνη. Στις δημοκρατίες οι αξιωματούχοι συχνά κρίνονται αυστηρότερα και για το παραμικρό. Εκεί κερδίζεται ή χάνεται το κύρος τους. Η ευθύνη δεν βαραίνει μόνο την αστυνομία που εκτέθηκε με τις αστείες δικαιολογίες της, αλλά και τον τρόπο που ο θεσμός αντιμετώπισε δημοσίως την περιπέτεια. Η αξιοπρέπεια είναι πολιτικό κεφάλαιο, έστω και αν η κα Ζαννέτου δεν είναι πολιτικός, αλλά υπήρξε πολιτική επιλογή.

Ένα ακόμη σημείο. Όταν κάποιος δηλώνει ότι ήθελε να ολοκληρώσει «συγκεκριμένο έργο», δεν βοηθά την αξιοπιστία του, το να καλλιεργεί παράλληλες φιλοδοξίες για προαγωγή σε θέση γενικής διευθύντριας. Αν η έγνοια της ήταν η ολοκλήρωση του έργου της Επιτρόπου Νομοθεσίας δεν θα λάμβανε μέρος στις εξετάσεις για Γενικούς Διευθυντές. Αν δεν αποτύγχανε στις εξετάσεις και γινόταν Γενική Διευθύντρια, φαντάζομαι δεν θα είχε παράπονο που θα άφηνε το έργο της στη μέση.

Η αφοσίωση στο έργο μετριέται και από το πού στρέφεται το βλέμμα, όχι μόνο από το τι γράφει μια αποχαιρετιστήρια ανάρτηση. Την αξιοπιστία δεν την υπηρετούν οι εντυπώσεις, την υπηρετεί η συνέπεια.

Τελικά, η συζήτηση δεν είναι προσωπική. Είναι θεσμική. Οι αλλαγές πρέπει να γίνονται με καθαρότητα, χωρίς σκηνοθετημένες θλίψεις. Η διάδοχος της κας Ζαννέτου θα κριθεί αυστηρά για το έργο και την συμπεριφορά της και η ίδια θα πρέπει να αποδεχθεί ότι ο διορισμός σε ένα αξίωμα δεν είναι ιδιωτικό συμβόλαιο εργολαβίας. Αν κάτι αξίζει να μείνει από αυτή την υπόθεση είναι η ανάγκη για λιγότερη επικοινωνία και αυτοδιαφήμιση και περισσότερη ουσία. Οι πολίτες καταλαβαίνουν πότε γίνεται δουλειά και πότε ξεφυλλίζουμε άλμπουμ με παλιές στιγμές. Το κράτος θέλει σιωπηλή προσήλωση, όχι θορυβώδεις αποχαιρετισμούς.