Του Πατριάρχη
Είναι μέρες τώρα που έχουμε παραδοθεί στο μοιρολόι, για την μεγάλη «ήττα» που υπέστη ο ελληνισμός λόγω της φημολογούμενης συμμετοχής της Τουρκίας στο πρόγραμμα SAFE (Security Action for Europe). Μοιρολόι και κινδυνολογία, σε αυτές τις περιπτώσεις πάνε πακέτο. Στον τοίχο (ως είθισται), ο Κυριάκος Μητσοτάκης και ο Νίκος Χριστοδουλίδης, οι οποίοι θεωρούνται ένοχοι για «παράδοση» της Ελλάδας και της Κυπριακής Δημοκρατίας, στα τουρκικά συμφέροντα. Από το κάδρο, δεν θα μπορούσε να λείπει και η ΕΕ, για την «φιλοτουρκική στάση» της, αφήγημα που εύκολα κερδίζει έδαφος και likes, στα social media και σε ορισμένες πολιτικές παρέες που θεωρούν την Ευρώπη ως ότι απεχθέστερο υπάρχει στον πλανήτη.
Δεν είναι όμως όλα όπως κάποιοι θα ήθελαν να φαίνονται.
Είναι η Ελλάδα και η Κύπρος θύματα μιας ευρωπαϊκής συνωμοσίας ή μήπως η αλήθεια είναι πιο σύνθετη;
Το πρόγραμμα SAFE, φιλόδοξο σχέδιο της ΕΕ για ενίσχυση της αμυντικής συνεργασίας, έχει ανοίξει την πόρτα σε τρίτες χώρες, όπως η Τουρκία, να συμμετάσχουν υπό προϋποθέσεις. Ωστόσο, η συμμετοχή αυτή απαιτεί ομόφωνη έγκριση από το Συμβούλιο της ΕΕ, σύμφωνα με τα άρθρα 212 και 218 της Συνθήκης για τη Λειτουργία της ΕΕ. Με λίγα λόγια, χωρίς το «ναι» της Ελλάδας και της Κύπρου, η Τουρκία δεν μπορεί να ενταχθεί πλήρως στο πρόγραμμα. Αυτό, όμως, δεν εμποδίζει την κινδυνολογία. Φωνές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης , που αποτελούν τα σύγχρονα καφενεία στα οποία παρέες άσχετων λύνουν όλα τα διεθνή προβλήματα, κάνουν λόγο για «ξεπούλημα» από την Αθήνα και τη Λευκωσία, κατηγορώντας Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη, ως ασπόνδυλους που υπέκυψαν σε πιέσεις της ΕΕ, η οποία, υποτίθεται, έχει στραφεί υπέρ της Άγκυρας.
Η αλήθεια, μάλλον είναι πιο πεζή και δεν έχει τόσο δράμα. Η Τουρκία δεν έχει υπογράψει Εταιρική Σχέση Ασφάλειας και Άμυνας (SDP) με την ΕΕ, κάτι που αποτελεί προϋπόθεση για ουσιαστική συμμετοχή στο SAFE. Επιπλέον, οι αυστηρές θεσμικές δικλίδες του προγράμματος περιορίζουν τη συμμετοχή τρίτων χωρών, απαιτώντας το 65% της αξίας των έργων να προέρχεται από εταιρείες της ΕΕ, της Νορβηγίας ή της Ουκρανίας. Παρά τις προσπάθειες Ελλάδας και Κύπρου να θέσουν ακόμα πιο αυστηρά κριτήρια, η ομοφωνία στο Συμβούλιο παραμένει το κλειδί. Με άλλα λόγια, η Τουρκία δεν μπορεί να μπει από το παράθυρο, όσο κι αν κάποιοι φωνάζουν για «φιλοτουρκική ΕΕ».
Οι κατηγορίες για «παράδοση» Μητσοτάκη και Χριστοδουλίδη δεν είναι μόνο υπερβολικές, αλλά και επικίνδυνα παραπλανητικές. Η Ελλάδα και η Κύπρος διατηρούν το δικαίωμα βέτο, και η ιστορία έχει δείξει ότι δεν διστάζουν να το χρησιμοποιήσουν, με φειδώ και όταν δεν υπάρχουν άλλες λύσεις. Η κινδυνολογία, ωστόσο, τροφοδοτείται από ανεπιβεβαίωτες φήμες, όπως η υποτιθέμενη απόφαση για έγκριση με ειδική πλειοψηφία αντί ομοφωνίας, που δεν επιβεβαιώνεται από καμία επίσημη πηγή. Τέτοιες φωνές, αντί να ενισχύουν τη διπλωματική μας θέση, υπονομεύουν την εμπιστοσύνη στις δύο κυβερνήσεις και δίνουν έδαφος στην παραπληροφόρηση.
Η ΕΕ, από την πλευρά της, δεν είναι ούτε φιλοτουρκική ούτε ανθελληνική. Είναι ένας οργανισμός που κινείται με βάση τα συμφέροντα των κρατών-μελών της, και η Ελλάδα με την Κύπρο έχουν αποδείξει ότι μπορούν να υπερασπιστούν τα δικά τους. Αντί να πέφτουμε στην παγίδα της συνωμοσιολογίας, ας επικεντρωθούμε στη πραγματικότητα. Η Τουρκία δεν είναι ακόμα στο SAFE, και χωρίς τη συγκατάθεσή μας, δεν θα μπει, όπως κάποιοι ίσως ελπίζουν για να επιβεβαιώσουν τις φαντασιώσεις τους, καθώς έχουν μετατραπεί στους καλύτερους πλασιέ των τουρκικών επιδιώξεων.
