Του Πατριάρχη
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το είπε καθαρά, ξανά και δημόσια. Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου είναι στρατηγικής προτεραιότητας για την Ένωση και κάθε καθυστέρηση κοστίζει χρήμα και αξιοπιστία. Όταν οι Βρυξέλλες, μέσω εκπροσώπου, υπενθυμίζουν ότι οι εμπλεκόμενοι «οφείλουν να τρέξουν» το έργο, δεν το κάνουν από ευγένεια. Καταγράφουν κίνδυνο για έναν κρίκο ενεργειακής ασφάλειας που η ίδια η ΕΕ χρηματοδοτεί γενναία με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Τα ποσά είναι γνωστά και δεν αντέχουν σε λεκτικές ακροβασίες. Ο GSI έχει εξασφαλίσει €657 εκατομμύρια από τον Μηχανισμό «Συνδέοντας την Ευρώπη» και επιπλέον χρηματοδότηση από τo Ταμείο Ανάκαμψης. Δεν είναι χορηγία για κορδέλες στα εγκαίνια, είναι επένδυση σε αξιόπιστο δίκτυο, σε ανταγωνιστικές τιμές ρεύματος, σε ανθεκτικότητα όταν φυσάει κόντρα ο άνεμος της αγοράς. Κι όμως, στην Κύπρο εφευρίσκουμε λόγους να σπείρουμε αμφιβολία. Ο υπουργός Οικονομικών συνεχίζει να επικαλείται δύο μελέτες που ουδείς έχει δει και σύμφωνα με αυτές, λέει, το έργο «δεν είναι βιώσιμο».
Η ρητορική αυτή λειτουργεί σαν πέπλο που καλύπτει πολιτική επιλογή αναβολής. Επιπλέον, τροφοδοτεί τριβές με την Αθήνα την ώρα που ο διαχειριστής του ελληνικού συστήματος, ο ΑΔΜΗΕ, ζητά τήρηση όσων έχουν συμφωνηθεί και αποζημιώσεις για καθυστερήσεις. Όταν το υπουργείο Οικονομικών διασπείρει την αμφιβολία ως δήθεν τεχνοκρατική βεβαιότητα, το μήνυμα που φεύγει προς τις Βρυξέλλες είναι ότι λείπει η βούληση και περισσεύει η εσωστρέφεια.
Υπάρχει και το πρακτικό σκέλος που αποσιωπάται. Η ΡΑΕΚ έχει συμφωνήσει σχήμα πληρωμών €25 εκατομμυρίων ετησίως προς τον ΑΔΜΗΕ ώστε να προχωρήσει ο κύκλος υλοποίησης και να μη χαθεί το τρένο των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων. Δεν είναι «χαράτσι» για να γίνει ένα έργο βιτρίνας. Είναι το τίμημα για να φύγει η Κύπρος από την ενεργειακή απομόνωση που μας κρατά αιχμάλωτους σε ακριβό, ρυπογόνο ηλεκτρισμό.
Ας έρθουμε λοιπόν στη λέξη «βιωσιμότητα». Αν την ερμηνεύουμε ως λογιστικό ισοζύγιο της χρονιάς, τότε «μη βιώσιμα» είναι και τα νοσοκομεία και τα σχολεία, επειδή δεν φέρνουν έσοδα στα κρατικά ταμεία στο τέλος του μήνα. Με την ίδια λογική, όπως είπε ο πρώην υπουργός Οικονομικών, Χάρης Γεωργιάδης, «μη βιώσιμη» θα ήταν και η Εθνική Φρουρά, επειδή δεν «παράγει» κέρδος. Κι όμως, όλοι κατανοούμε ότι υπάρχουν δημόσιες υποδομές που δεν τις μετράμε με την απόδοση μιας χρονικής περιόδου, αλλά με τη συλλογική ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και τη θέση της χώρας στον χάρτη. Μια διασύνδεση που δένει την Κύπρο στο ευρωπαϊκό δίκτυο, μειώνει κινδύνους μπλακ άουτ, ανοίγει χώρο για περισσότερες ΑΠΕ και σπάει τη τον φαύλο κύκλου χρήσης ακριβού καυσίμου, είναι κλασικό παράδειγμα τέτοιας υποδομής. Η ίδια η Επιτροπή επιμένει στη στρατηγική της αξία και προειδοποιεί ότι οι καθυστερήσεις ζημιώνουν πρώτα την Κύπρο.
Αν υπάρχουν μελέτες που ανατρέπουν όσα έχουν εγκρίνει κοινοτικά όργανα και χρηματοδοτούν ευρωπαϊκά ταμεία, ας δοθούν άμεσα στη δημοσιότητα. Διαφάνεια ή σιωπή. Το ενδιάμεσο είναι ηθικά και πολιτικά επισφαλές. Η Πολιτεία οφείλει να διαπραγματεύεται σκληρά όρους, χρονοδιαγράμματα και εγγυήσεις με τον ΑΔΜΗΕ και την Αθήνα, αλλά δεν δικαιούται να τορπιλίζει τον ίδιο τον σκοπό. Η Ευρώπη παρακολουθεί, το έργο είναι φορτωμένο με προσδοκίες και κονδύλια, και κάθε μέρα που περνά προσθέτει κόστος και αφαιρεί κύρος.
Στο τέλος της ημέρας μένει ένα καθαρό δίλημμα. Θέλουμε την Κύπρο συνδεδεμένη και ασφαλή στο ευρωπαϊκό ενεργειακό σύστημα ή θέλουμε άλλη μια ιστορία χαμένης ευκαιρίας. Μήπως τελικά αυτός που δεν είναι «βιώσιμος» στο κυβερνητικό σχήμα είναι ο Υπουργός;
