Του Πατριάρχη
Η εικόνα θα ήταν αυτονόητη. Μετά την υπογραφή της κατάπαυσης του πυρός για τη Γάζα στο Σαρμ ελ Σέιχ, οι πλατείες να γεμίσουν από όσους δύο χρόνια φώναζαν, κρατούσαν πανό και φορούσαν παλαιστινιακές μαντήλες. Η λογική λέει ότι θα έπρεπε να δούμε ομάδες επαγγελματιών «ακτιβιστών», να οργανώνουν αποστολές για φάρμακα, για στέγη, για ψυχοκοινωνική στήριξη των παιδιών στη Γάζα. Αντί για αυτό, ένα βαρύ πέπλο σιωπής.
Η συμφωνία υπεγράφη παρουσία ηγετών και μεσολαβητών, με αναφορές σε ανταλλαγές κρατουμένων και απελευθερώσεις ομήρων και παραδόσεις σορών. Τα γεγονότα είναι καταγεγραμμένα, ακόμη κι αν οι εκκρεμότητες παραμένουν πολλές.
Η σιωπή σε αυτή την περίπτωση δεν είναι ουδέτερη. Όταν ο θόρυβος των συνθημάτων του τύπου «από το ποτάμι ως τη θάλασσα», παύει ακριβώς τη στιγμή που ανοίγει ο δύσκολος δρόμος της ανοικοδόμησης, τότε αποκαλύπτεται τι υπηρετούσαν τα προηγούμενα δύο χρόνια εκείνες οι κραυγές. Σίγουρα όχι τους ανθρώπους της Γάζας, αλλά μια μόνιμη οργή που έβλεπε στο Ισραήλ τον αιώνιο αντίπαλο (αντισημιτισμός) και στη Δύση τον εύκολο δαίμονα (αντιδυτικισμός). Πολλοί δεν διαδήλωναν υπέρ των Παλαιστινίων, αλλά διαδήλωναν κατά των Εβραίων και κατά της Δύσης, ντύνοντας την ιδεολογική εμμονή και την προκατάληψή τους με το κοστούμι της «αλληλεγγύης». Αυτός ο κυνισμός κρύβεται τώρα πίσω από την αδράνεια.
Η κατάπαυση του πυρός δεν εξαλείφει τον πόνο, επιβάλλει όμως μια νέα ατζέντα. Μηχανικοί, γιατροί, εκπαιδευτικοί, κοινωνικοί λειτουργοί και άνθρωποι της επισιτιστικής ασφάλειας, είναι οι πιο χρήσιμε «ακτιβιστές» σήμερα.
Η συμφωνία, όπως παρουσιάστηκε, μιλά για ροή ανθρωπιστικής βοήθειας και ανοικοδόμηση, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τα θολά σημεία της επόμενης ημέρας. Η πραγματικότητα είναι αντιφατική, με αναφορές για παραβιάσεις και επεισόδια ακόμη και μετά τις τελετές. Κι όμως, ακριβώς επειδή η συμφωνία είναι εύθραυστη, η επιμονή στην πράξη είναι πιο αναγκαία από την παλιά ρητορεία.
Υπάρχει και η δική μας ευθύνη ως κρατών. Η Κύπρος και η Ελλάδα, ως οι πιο κοντινοί ευρωπαϊκοί γείτονες στη Γάζα, έχουν λόγους και δυνατότητες να συμμετάσχουν σε ένα σοβαρό σχέδιο αποκατάστασης. Με διαφάνεια, με συμμετοχή αξιόπιστων οργανισμών, με λογοδοσία για κάθε ευρώ. Είναι μια ευκαιρία να δοκιμαστούν τα μεγάλα λόγια στη πράξη και να αποδειχθεί ότι η συμπάθεια δεν είναι σέλφι με καφίγιες αλλά φορτηγά με υλικά, ιατρικές ομάδες, προγράμματα ύδρευσης και σχολεία που ξανανοίγουν.
Όσοι πορεύθηκαν για τη «δικαιοσύνη» ας περπατήσουν τώρα τον δύσκολο δρόμο της ευθύνης. Η ανοικοδόμηση δεν προσφέρεται για χειροκροτήματα. Είναι αργή, τεχνική, γεμάτη στάχτες και γραφειοκρατία. Εκεί ξεχωρίζει η αληθινή αλληλεγγύη από την επιδεικτική και επιλεκτική ευαισθησία. Η πορεία από την οργή στην ευθύνη είναι πάντα η πιο δύσκολη. Προϋποθέτει να βλέπεις τον πόνο του άλλου χωρίς να τον χρησιμοποιείς ως όχημα για τη δική σου ιδεολογική επίδειξη.
Αν κάποιοι έβλεπαν στη Γάζα την ευκαιρία να ξεδιπλώσουν τα σύνδρομά τους κατά της Δύσης και του Ισραήλ, τώρα δεν έχουν πια άλλοθι. Αν ενδιαφέρονται πράγματι για τους Παλαιστινίους, ας βρουν τρόπο να σταθούν παρόντες στους οικισμούς που πρέπει να ξανασηκωθούν, στα νοσοκομεία που παλεύουν με ελλείψεις, στα παιδιά που χρειάζονται εκπαίδευση και όχι συνθήματα.
Η Μέση Ανατολή αλλάζει με μικρά, επίμονα βήματα. Κι αυτά σπανίως ξεκινούν από τις πλατείες, τους στολίσκους και τις κραυγές σε συναυλίες.
Η επόμενη πράξη γράφεται τώρα, στα εργοτάξια, στα κέντρα υγείας, στα προγράμματα ύδρευσης και αποχέτευσης. Εκεί θα αποδειχθεί ποιος ήταν αλληλέγγυος και ποιος απλώς θυμωμένος με τον κόσμο.
