Του Πατριάρχη
Το ΑΚΕΛ, με χθεσινή του ανακοίνωση, επικρίνει την προώθηση αλλαγών στον ποινικό κώδικα της Τσεχίας, οι οποίες ποινικοποιούν την οποιαδήποτε μορφή υποστήριξης ή προώθησης του κομμουνιστικού κινήματος στη χώρα.
Το ΑΚΕΛ, κάνει λόγο για πλήγμα στη δημοκρατία και προαναγγέλλει καταγγελίες σε ευρωπαϊκά και διεθνή όργανα. Συμφωνώ πως κάθε περιορισμός σε πολιτική δράση είναι απαράδεκτος και καταδικαστέος αλλά… δεν μπορούμε εμείς να μπούμε «στα παπούτσια των Τσέχων».
Επίσης δεν είναι ασφαλές να στήνουμε στον τοίχο μια χώρα, χωρίς να λαμβάνουμε υπόψη την ιστορία της.
Δεν μπορεί το ΑΚΕΛ σήμερα να αναλαμβάνει ρόλο υπερασπιστή των πολιτικών ελευθεριών των Τσέχων, όταν για δεκαετίες έκανε πως δεν βλέπει τα πεπραγμένα του ίδιου κόμματος που σήμερα υπερασπίζεται. Το Κομμουνιστικό Κόμμα της Τσεχοσλοβακίας κυβέρνησε τη χώρα για σχεδόν μισό αιώνα, εγκαθιδρύοντας μονοκομματικό καθεστώς, απαγορεύοντας την ύπαρξη άλλων πολιτικών φορέων, φυλακίζοντας αντιφρονούντες και καταπνίγοντας κάθε φωνή διαμαρτυρίας.
Το 1968, όταν ο Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ επιχείρησε να δώσει λίγο περισσότερο «ανθρώπινο πρόσωπο» στον σοσιαλισμό, με την «Άνοιξη της Πράγας», η απάντηση ήταν τα σοβιετικά τανκς και το αιματοκύλισμα. Η Άνοιξη της Πράγας πνίγηκε στο αίμα με τη συμμετοχή και τη συγκατάθεση των τοπικών κομμουνιστικών αρχών.
Ιστορικά δεν βρήκα κάποια αντίδραση του ΑΚΕΛ υπέρ των πολιτικών ελευθεριών των Τσέχων και Σλοβάκων.
Και τότε, δεν μιλούσαμε για νομοθεσία, αλλά για στρατιωτική εισβολή του Συμφώνου της Βαρσοβίας για να μη χαθεί ο κομματικός έλεγχος. Πως είχε εκδηλωθεί τότε η δημοκρατική ευαισθησία, όταν ολόκληροι λαοί στέναζαν κάτω από το βάρος ολοκληρωτικών μηχανισμών που έλεγχε η Σοβιετική Ένωση;
Η ιστορική μνήμη δεν είναι καλό να λειτουργεί αλά καρτ. Στην Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη, οι πληγές από τα καθεστώτα παραμένουν ανοιχτές. Για αυτές τις κοινωνίες, τα κόμματα που επιχειρούν να αναβιώσουν εκείνες τις δομές προκαλούν ανησυχία και όχι άδικα. Ο φόβος απέναντι σε ιδεολογίες που ιστορικά μεταφράστηκαν σε απαγορεύσεις, διώξεις και λογοκρισία, δεν είναι παραλογισμός. Είναι αμυντικό αντανακλαστικό των δημοκρατιών που πλήρωσαν ακριβά την απουσία εναλλακτικών φωνών.
Κανείς δεν μιλά για απαγόρευση πολιτικών ιδεών, αλλά για θεσμικές εγγυήσεις ότι καμία ιδεολογία δεν θα επιβληθεί δια της βίας ή μεθοδευμένα θα υπονομεύσει τον πλουραλισμό. Τα μέτρα που λαμβάνονται στην Τσεχία δεν στοχεύουν την ελεύθερη σκέψη ή την πολιτική πολυφωνία, αλλά τη διασφάλιση ότι η ιστορία δεν θα επαναληφθεί με τα ίδια τραγικά αποτελέσματα.
Το ΑΚΕΛ του 2025 που δεν είναι το ΑΚΕΛ του 1968,μπορεί να αναγνωρίσει τη σύνθετη ιστορική πραγματικότητα των λαών της Ανατολικής Ευρώπης και να κάνει και αυτοκριτική πριν προχωρήσει στην κριτική. Άλλωστε το κόμμα της κυπριακής αριστεράς μπόρεσε και άντεξε στον χρόνο και στην κατάρρευση των καθεστώτων αυτών, γιατί ήταν διαφορετικό.
