Του Πατριάρχη
Οι τελευταίες τοποθετήσεις από τις Βρυξέλλες έχουν ιδιαίτερη σημασία, όχι μόνο για την Κύπρο και την Ελλάδα, αλλά για το ίδιο τον πυρήνα των αξιών της ΕΕ. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έθεσε ευθέως το ζήτημα της ανάγκης η Ευρώπη να θωρακιστεί απέναντι στην επιρροή τρίτων χωρών, κατονομάζοντας τη Ρωσία, την Τουρκία και την Κίνα. Στο ίδιο πνεύμα, ξεκαθάρισε ότι η Τουρκία, ακριβώς επειδή παραμένει υποψήφια προς ένταξη χώρα, έχει ευθύνη να ευθυγραμμίζεται με τις αξίες και τις αρχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Επίσης η Κάγια Κάλας Ύπατη Επίτροπος για Εξωτερικές Σχέσεις, υπενθύμισε πως η Τουρκία οφείλει να σέβεται την κυριαρχία όλων των κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τα χωρικά τους ύδατα, τον εναέριο χώρο τους και τα κυριαρχικά τους δικαιώματα, περιλαμβανομένης της εξερεύνησης και εκμετάλλευσης φυσικών πόρων, στη βάση του ενωσιακού και του διεθνούς δικαίου και ειδικά της Σύμβασης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας. Υπενθύμισε επίσης ότι η Επιτροπή αναμένει από την Άγκυρα αταλάντευτη προσήλωση στις σχέσεις καλής γειτονίας, στις διεθνείς συμφωνίες και στην ειρηνική επίλυση διαφορών. Αυτά αποτελούν σαφές πολιτικό μήνυμα με συγκεκριμένο αποδέκτη.
Δεν γίνεται μια χώρα να θέλει αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης, ευρωπαϊκά κεφάλαια, πολιτική συνεργασία, αμυντική σύμπλευση και ειδική σχέση με την Ένωση, ενώ ταυτόχρονα αμφισβητεί στην πράξη κυριαρχικά δικαιώματα κρατών μελών μη αναγνωρίζοντας ένα κράτος μέλος του οποίου κατέχει έδαφος. Δεν γίνεται να ζητάς θέση στο ευρωπαϊκό τραπέζι και ταυτόχρονα να απειλείς, να προκαλείς και να κατέχεις παράνομα μέρος της εδαφικής επικράτειας μιας χώρας. Αυτή δεν είναι συμπεριφορά εταίρου.
Είναι συμπεριφορά κράτους που θέλει τα οφέλη της Ευρώπης χωρίς τις υποχρεώσεις της. Η Ευρώπη, έστω και αργά, αρχίζει να λέει ότι αυτό το έργο το έχει ξαναδεί.
Το ίδιο ισχύει και για τη Ρωσία. Η Μόσχα δεν επιδιώκει συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση με όρους αμοιβαιότητας και σεβασμού. Επιδιώκει αποδυνάμωση, διάσπαση, εξάρτηση και πολιτική φθορά. Χρησιμοποιεί την ενέργεια, την παραπληροφόρηση, τη στρατιωτική βία και τα δίκτυα επιρροής ως εργαλεία πίεσης. Δεν γίνεται, λοιπόν, να μιλά κανείς για συνεργασία με την Ευρώπη και την ίδια ώρα να εργάζεται για να την καταστήσει αδύναμη, διαιρεμένη και φοβισμένη. Αυτό δεν λέγεται συνύπαρξη, αλλά υπονόμευση.
Οι δηλώσεις της φον ντερ Λάιεν και της Κάλας δείχνουν ότι μέσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση ωριμάζει μια πιο καθαρή αντίληψη για το τι σημαίνει αλληλεγγύη απέναντι σε εξωτερικούς κινδύνους. Όταν η Τουρκία κατέχει κυπριακό έδαφος και αμφισβητεί την κυριαρχία της Ελλάδας, δεν πρόκειται για μια διμερούς φύσεως μικροδιαφορά. Πρόκειται για πρόκληση που αγγίζει την ίδια την ευρωπαϊκή έννομη τάξη. Όταν η Ρωσία επιτίθεται στην ευρωπαϊκή συνοχή με κάθε διαθέσιμο μέσο, δεν πλήττει μόνο ένα κράτος, αλλά δοκιμάζει την αντοχή ολόκληρης της Ένωσης.
Η Ευρώπη δεν έχει την πολυτέλεια της αφέλειας. Όποιος θέλει πραγματική συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να σέβεται σύνορα, κυριαρχία, διεθνές δίκαιο και κοινές αξίες. Όλα τα υπόλοιπα είναι πολιτικό θέατρο για αφελείς και οι αφελείς προσεγγίσεις έχουν ήδη κοστίσει πολύ ακριβά.
