Του Πατριάρχη
Σαν σήμερα, πριν από 29 χρόνια, η νεκρή ζώνη της Δερύνειας μετατράπηκε σε τόπο μαρτυρίου. Ήταν 11 Αυγούστου 1996 όταν ο Τάσος Ισαάκ, εγκλωβισμένος στα συρματοπλέγματα, ξυλοκοπήθηκε μέχρι θανάτου από τους «γκρίζους λύκους» και Τουρκοκύπριους συνεργάτες τους, υπό το βλέμμα των κατοχικών δυνάμεων και της ειρηνευτικής δύναμης του ΟΗΕ που δεν έκανε τίποτα. Οι εικόνες εκείνης της ημέρας – το πρόσωπο του Ισαάκ να δέχεται αλλεπάλληλα χτυπήματα από λοστούς και πέτρες – δεν είναι απλώς φωτογραφίες αρχείου, αλλά ανεξίτηλες σημάδια και αποδείξεις της βαρβαρότητας και της ατιμωρησίας.
Και όμως, 29 χρόνια μετά, οι δολοφόνοι του κυκλοφορούν ελεύθεροι. Κάποιοι βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας στην κατοχική διοίκηση, άλλοι προστατεύονται στην Τουρκία, η οποία όχι μόνο δεν ζήτησε ποτέ συγγνώμη, αλλά τους τίμησε ως «ήρωες». Η καταδίκη της Άγκυρας από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για τη δολοφονία έμεινε χωρίς συνέπειες. Καμία ένδειξη πρόθεσης απονομής δικαιοσύνης και καμία ένδειξη μεταμέλειας.
Η υπόθεση Ισαάκ είναι ένα ανοιχτό τραύμα που εκθέτει και τη διεθνή κοινότητα. Το ΕΔΑΔ μπορεί να εκδίδει αποφάσεις, αλλά η Τουρκία τις αγνοεί προκλητικά. Ο ΟΗΕ μπορεί να καταγράφει γεγονότα, αλλά η παρουσία του στη γραμμή αντιπαράθεσης δεν αποτρέπει την αδικία. Και η Ευρωπαϊκή Ένωση, που μιλά ασταμάτητα για κράτος δικαίου, σιωπά όταν η παραβίαση αφορά την Κύπρο.
Η μεγαλύτερη ειρωνεία, όμως, βρίσκεται στο ίδιο το σημείο όπου ο Ισαάκ ξεψύχησε. Σήμερα, από εκεί περνούν καθημερινά Ελληνοκύπριοι για να περάσουν στα κατεχόμενα και να επισκεφθούν την Αμμόχωστο. Εκεί που κάποτε κύλησε αίμα για την ελευθερία, σήμερα περνούν τουριστικά λεωφορεία, ταξί και ιδιωτικά αυτοκίνητα, σαν να μην συνέβη τίποτα. Η εικόνα αυτή είναι μια σκληρή υπενθύμιση ότι η λήθη μπορεί να γίνει πιο φονική κι από τα λοστάρια των δολοφόνων.
Στη Δερύνεια, ακούστηκαν και θα ακουστούν, και φέτος λόγια για θυσία, ελευθερία και δικαιοσύνη. Όμως η αλήθεια είναι πως η θυσία του Τάσου Ισαάκ δεν έχει ακόμη δικαιωθεί. Όσο οι ένοχοι παραμένουν ασύλληπτοι και η Τουρκία δεν αναλαμβάνει την ευθύνη της, όσο οι αποφάσεις των διεθνών δικαστηρίων μένουν ανενεργές και η διεθνής κοινότητα αρκείται σε χλιαρές δηλώσεις, το έγκλημα συνεχίζεται.
Η μνήμη του Ισαάκ δεν είναι μόνο χρέος. Είναι και δοκιμασία συνείδησης. Και 29 χρόνια μετά, η εικόνα των επισκεπτών που περνούν αδιάφορα από τον τόπο της δολοφονίας του, λέει πολλά για το πώς η κατοχή κερδίζει έδαφος – όχι μόνο στο χώμα, αλλά και στις ψυχές.
