Του Πατριάρχη
Ο θόρυβος γύρω από το podcast του ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου για την ΕΟΚΑ και τον Γρηγόρη Αυξεντίου δεν ήρθε από το πουθενά. Όταν σε μια τέτοια υπόθεση παρεισφρέουν «εκδοχές» που αφήνουν υπονοούμενα για αυτοκτονία ή «εκτέλεση» από συναγωνιστή, η αντίδραση θα έπρεπε να θεωρείται αυτονόητη. Η ιστορική καταγραφή του Μαχαιρά δεν είναι άσκηση δημιουργικής γραφής ή δημιουργία σεναρίου. Είναι γεγονότα, μαρτυρίες και έρευνες. Η θυσία του Αυξεντίου δεν «αναθεωρείται» με τεχνάσματα στο YouTube και στο TikTok. Για όσους δεν καταλάβατε, ο στόχος της αποδόμησης δεν ήταν ο Αυξεντίου, αλλά η ΕΟΚΑ, ως μια οργάνωση διάτρητη από προδότες και ανθρώπους έτοιμους ακόμα και να εκτελέσουν τον Υπαρχηγό τους.
Επίσης το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο αυτά που ειπώθηκαν, αλλά ποιος τα είπε και πώς. Ο Παναγιώτου δεν διαθέτει τις γνώσεις ούτε την ικανότητα να κατανοήσει και να χειριστεί σοβαρά ιστορικά θέματα. Κυρίως δεν έχει συνέπεια. Τη μια ημέρα εμφανίζεται ως «ανταποκριτής» στο Στρασβούργο, την άλλη ως «εκπρόσωπος» του Κρεμλίνου, κατόπιν ως «γεωπολιτικός αναλυτής» ή «οικονομολόγος»… Ενδιάμεσα, δεν ξεχνά και τον γνώριμο ρόλο του YouTuber, με κυνήγι 100 διασήμων για μια αγκαλιά, «προκλήσεις» με ανήλικους που μασάνε αποτσίγαρα από τους δρόμους, και άλλα ευτελή πειράματα για λίγα κλικς. Αυτή η αέναη εναλλαγή ρόλων μπορεί να φτιάχνει αριθμούς, δεν φτιάχνει όμως αξιοπιστία και σίγουρα δεν φτιάχνει ιστοριογραφία.
Η ιστορία δεν είναι πάγκος με πρόχειρα υλικά. Θέλει μέθοδο, πλήρες αρχειακό υλικό, διασταύρωση πηγών, γνώση του πλαισίου. Η αποσπασματική επίκληση αποικιακών εγγράφων για να στηριχθούν «σενάρια» δεν είναι έρευνα, είναι τεχνική συσκότισης μιας καθαρής εικόνας. Αν υπάρχει νέο τεκμήριο, ας παρουσιαστεί ακέραιο και να είναι γνωστό, ποιος το υπογράφει, τι ακριβώς λέει, πώς στέκει απέναντι στις υπόλοιπες πηγές. Αν δεν υπάρχει, οι υπαινιγμοί απλώς ρυπαίνουν τον δημόσιο λόγο.
Ο δημόσιος βίος δεν λειτουργεί με τους κανόνες του διαδικτύου. Ένας ευρωβουλευτής δεν είναι παρουσιαστής θεάματος. Ο ρόλος του απαιτεί αυτοσυγκράτηση, στοιχειώδη γνώση του αντικειμένου και σεβασμό στο βάρος των λέξεων. Η Κύπρος κουβαλά μνήμη βαριά και ευαίσθητη και δεν αντέχει «πειραματισμούς». Όποιος αποφασίζει να μπει σε τέτοια θέματα, οφείλει πρώτα να μάθει τους κανόνες. Παρουσιάζει πηγές, πλαίσιο, πλήρη εικόνα και μετά μιλά.
Το ζητούμενο δεν είναι να υπογράψει κάποιος αγιογραφίες, αλλά τουλάχιστον να μην υποτιμά τη νοημοσύνη μας. Αν υπάρχει σοβαρό νέο υλικό για τον Αυξεντίου, να δοθεί ολόκληρο και να κριθεί από όσους έχουν την ειδίκευση. Αν όχι, ας σταματήσει η βιοτεχνία των «εκδοχών» που πουλάνε εντύπωση. Η μνήμη δεν είναι σκηνικό για νούμερα και ο δημόσιος βίος δεν είναι καρναβάλι ώστε κάθε μέρα να αλλάζει ο καθένας στολή κατά βούληση.
Εδώ μιλάμε για Ιστορία. Κι αυτή θέλει καθαρή γλώσσα, καθαρά στοιχεία και καθαρές ευθύνες.
