Του Πατριάρχη
Είπαν να περάσει λίγος καιρός, να περάσει και η Ημέρα της Γυναίκας στις 9 Μαρτίου για να ρωτήσω… Εκτός από το σόου τί άλλο συνέβη με τις γυναικείες φιγούρες στα φώτα τροχαίας; Το πιο κουραστικό σε τέτοιες ιστορίες δεν είναι καν η ίδια η ιδέα. Είναι η φλυαρία που τη συνοδεύει. Ξαφνικά ακούμε έναν ολόκληρο χείμαρρο από καινούργιες λέξεις, βαρύγδουπους όρους, θεωρητικές κατασκευές και εξηγήσεις που παρουσιάζονται περίπου σαν μεγάλη κοινωνική τομή. Και κάπου εκεί πετιέται η λέξη «έμφυλος-η-ο» σε κάθε πρόταση, σε κάθε ανακοίνωση, σε κάθε δράση, λες και αν τη λες αρκετές φορές αποκτά και περιεχόμενο και δεν είναι «μαϊντανός» για να σερβιριστεί ως γαρνιτούρα στο πιάτο του απόλυτου τίποτα.
Έτσι φτάσαμε να βλέπουμε γυναικείες φιγούρες με φούστα στα φώτα τροχαίας και να μας λένε με ύφος σχεδόν ιστορικής δικαίωσης ότι πρόκειται για συμβολική κίνηση υπέρ της ισότητας. Δεν λέω, οι συμβολισμοί έχουν τη θέση τους, αλλά εδώ έγινε κάτι πολύ φτηνό. Ένα μικρό, ακίνδυνο και ανούσιο τέχνασμα, ντύθηκε με λόγια τόσο υπερβολικά, που στο τέλος άρχισε να μοιάζει με παλιά ελληνική ταινία τύπου «η κόρη μου η σοσιαλίστρια».
Το πρόβλημα είναι πως αυτή η γλώσσα δεν βοηθά την υπόθεση της ισότητας. Την αποδυναμώνει. Διότι όταν βαφτίζεις κάθε μικροπαρέμβαση «έμφυλη πολιτική», όταν γεμίζεις τον δημόσιο λόγο με όρους που ακούγονται σπουδαίοι αλλά δεν λένε τίποτε στον μέσο άνθρωπο, τότε δεν φέρνεις την κοινωνία πιο κοντά στο πρόβλημα. Την απομακρύνεις. Της δίνεις την εντύπωση ότι παρακολουθεί σεμινάριο ανακάλυψης νέων λέξεων και όχι σοβαρή πολιτική.
Υπάρχει ανισότητα; Φυσικά και υπάρχει.
Στους μισθούς, στις ευκαιρίες, στις προαγωγές, στο βάρος που πέφτει στις γυναίκες μέσα στο σπίτι, στην ασφάλεια, στη βία, στις συνθήκες της εργασίας και της μητρότητας. Αυτά είναι υπαρκτά και σοβαρά θέματα. Δεν χρειάζονται φτιασίδωμα και δεν χρειάζονται λεκτικές ακροβασίες. Χρειάζονται καθαρή εικόνα και πρακτικές λύσεις.
Αλλά άλλο πράγμα η αναγνώριση ενός πραγματικού προβλήματος και άλλο η υπερβολή. Δεν ζούμε στο Αφγανιστάν, όπου οι γυναίκες και τα κορίτσια εξακολουθούν να υφίστανται ακραίους περιορισμούς στην εκπαίδευση, στην εργασία και στην πρόσβαση σε δημόσιους χώρους, ούτε ζούμε στο Ιράν, όπου διεθνείς οργανισμοί εξακολουθούν να καταγράφουν βαθιά και συστηματική διάκριση και βία εις βάρος των γυναικών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι εδώ όλα είναι καλά. Σημαίνει όμως ότι η σοβαρή συζήτηση θέλει μέτρο και να ξεχωρίζεις την πραγματική αδικία από την εύκολη εντύπωση. Θέλει να μη μετατρέπεις κάθε δημόσια κίνηση σε ιδεολογικό πανό, γιατί τότε αρχίζεις να βλέπεις «έμφυλα» ζητήματα παντού, για να χειροκροτήσουν οι πρόθυμοι.
Στο τέλος, ο πολίτης μένει με μια απλή απορία. Οι φιγούρες με τη φούστα στα φώτα τροχαίας έκαναν έστω και μία γυναίκα να πληρωθεί καλύτερα, να νιώσει ασφαλέστερη, να βρει δικαιότερη μεταχείριση; Προφανώς όχι. Απλώς γέννησαν άλλη μια εύκολη ανάγνωση, άλλη μια ρητορική φούσκα και άλλη μια αφορμή για να κυκλοφορεί η λέξη «έμφυλος-η-ο» σαν μαϊντανός και η ουσία έμεινε πάλι στη γωνία, να περιμένει το πράσινο.
