Ακριβό σπορ ο «ακτιβισμός». Ποιος πληρώνει όμως;

Του Πατριάρχη

Οι περισσότεροι άνθρωποι ξυπνούν κάθε πρωί, πηγαίνουν στη δουλειά, παλεύουν με λογαριασμούς, σπουδές, παιδιά, μετακινήσεις… Η συμμετοχή στα κοινά δεν αναιρείται από αυτά, όμως τον τελευταίο χρόνο εμφανίστηκε μια κατηγορία ακτιβισμού που μοιάζει με επάγγελμα.

Συνεχείς μετακινήσεις, καμπάνιες πλήρους απασχόλησης, συναυλίες, αφίσες, ενοικιάσεις αιθουσών, νομικές ομάδες, ταξίδια με πλοία και αεροπλάνα. Όλα αυτά έχουν κόστος. Η εύλογη ερώτηση δεν είναι ιδεολογικής φύσεως. Είναι λογιστική. Ποιος πληρώνει;
Δεν ισοπεδώνουμε τις δράσεις των ανθρώπων που προσφέρουν χρόνο και προσωπικό μόχθο. Υπάρχουν φοιτητές που μαζεύουν τρόφιμα και εθελοντές που συντονίζουν αποστολές βοήθειας. Άλλο αυτό και άλλο η βιομηχανία διοργάνωσης διαρκών θεαματικών happenings. Για να στηθεί ένα πολύχρωμο συλλαλητήριο με σημαίες, καρπούζια και καφίγιες, χρειάζονται χρήματα. Για να ανοιγοκλείνουν μικρόφωνα, να τυπώνονται χιλιάδες φυλλάδια, να κλείνονται χώροι, να ταξιδεύουν αντιπροσωπείες, χρειάζεται ροή ζεστού χρήματος. Από πού προέρχεται αυτό το χρήμα;

Η απάντηση δεν μπορεί να μένει στις υποψίες. Στην Ευρώπη υπάρχουν κανόνες διαφάνειας για σωματεία και μη κερδοσκοπικές οργανώσεις. Αν ο ακτιβισμός διεκδικεί πολιτικό ρόλο, τότε οφείλει να υπογράφει και τους λογαριασμούς του. Ετήσιες οικονομικές καταστάσεις, προέλευση δωρεών, χορηγοί, χρηματοδοτικά προγράμματα. Όπως ελέγχονται τα κόμματα και οι συνδικαλιστικές οργανώσεις, έτσι πρέπει να ελέγχονται και οι επαγγελματικές πλατφόρμες «δράσης». Διαφορετικά δεν έχουμε κοινωνία πολιτών αλλά σκηνικό, όπου λίγοι αποφασίζουν ποιο μήνυμα θα διαφημιστεί και ποιο θα καταπνιγεί.

Υπάρχει και ένα δεύτερο παράδοξο. Οι κοσμογονικές φιλοπαλαιστινιακές εκδηλώσεις ξεφυτρώνουν μαζικά στη Δύση, εκεί όπου η ελευθερία λόγου προστατεύεται και η αστυνομία ανέχεται το πανό και τη ντουντούκα. Στη Ρωσία, στην Κίνα, στην Κούβα, στο Ιράν, στη Βόρεια Κορέα, άκρα του τάφου σιωπή. Όχι επειδή εκεί δεν υπάρχουν πολίτες με άποψη, αλλά επειδή τα καθεστώτα αυτά δεν επιτρέπουν ούτε το αυτονόητο. Το υπενθυμίζω για να μην παριστάνουν κάποιοι τους τζάμπα ρομαντικούς επαναστάτες. Η ηθική των μεγάλων λόγων, μετριέται και από το αν ζητάς ελευθερία εκεί που κοστίζει να τη ζητήσεις.
Ο γνήσιος ανθρωπισμός δεν κρύβεται πίσω από δηλώσεις, αλλά μετριέται σε λίστες υλικών, σε αποθήκες με φάρμακα, σε τελωνειακά έγγραφα, σε φορτία που παραδίδονται και ελέγχονται. Αν ο στόχος είναι η ανακούφιση αμάχων, τότε προτεραιότητα έχουν τα χρήματα που γίνονται τροφή, νερό, γεννήτριες, νοσοκομειακός εξοπλισμός. Αν ο στόχος είναι οι καθημερινές παραστάσεις χωρίς εισιτήριο, τότε προτεραιότητα έχουν τα φώτα, οι κάμερες και οι «αποστολές» με υψηλό δήθεν συμβολισμό και ασαφές αποτέλεσμα.

Όσοι υπηρετούν δίκτυα επιρροής με πολιτική στόχευση, ας το πουν καθαρά για να ξέρει ο πολίτης τι στηρίζει.

Η κοινωνία που σέβεται τους πραγματικούς εθελοντές, είναι αυτή που απαιτεί διαφάνεια από τους επαγγελματίες της αγανάκτησης. Διαφορετικά θα συνεχίσουμε να βλέπουμε μια βιομηχανία συγκινήσεων να ανθεί εκεί όπου οι απορίες για το ταμείο σκεπάζονται με συνθήματα. Και το ερώτημα θα τίθεται πεισματικά. Ποιος πληρώνει και γιατί;