Του Πατριάρχη
Η παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας και του Έλληνα Πρωθυπουργού στη διάσκεψη του Σαρμ Ελ Σέιχ δεν μετριέται μόνο ως διπλωματικό παράσημο.
Μετριέται κυρίως ως αποφυγή της απουσίας. Αν έλειπαν, το μήνυμα θα ήταν ότι τα δύο πιο γειτονικά προς τη Γάζα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν θεωρούνται χρήσιμα στον σχεδιασμό της επόμενης μέρας. Το ότι Χριστοδουλίδης και Μητσοτάκης είναι παρόντες, σημαίνει πως υπάρχει ανοιχτός χώρος επιρροής, αλλά η ευκαιρία δεν είναι αυτοσκοπός. Πρέπει να την κάνουμε σχέδιο, χρονοδιάγραμμα, συμμετοχή σε έργα, υπευθυνότητα στις δεσμεύσεις. Η σύνοδος φιλοξενεί πάνω από είκοσι ηγέτες και λειτουργεί ως γέφυρα από την κατάπαυση του πυρός σε μια οργανωμένη ανοικοδόμηση. Εκεί κρίνονται όλοι, κι εμείς μαζί τους.
Η Κύπρος έχει ήδη διαμορφώσει προφίλ αξιόπιστου κόμβου με τον θαλάσσιο ανθρωπιστικό διάδρομο «Αμάλθεια» και τα σχέδια εκκένωσης αμάχων μέσω του προγράμματος Εστία. Αυτά δεν είναι λόγοι για πανηγυρισμούς, είναι όμως γερά θεμέλια για το επόμενο βήμα που θα πρέπει να είναι η συμμετοχή κυπριακών εταιρειών στα έργα αποκατάστασης και μας σε ρυθμίσεις ασφαλείας και επιτήρησης που θα συμφωνηθούν. Ο ίδιος ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, μίλησε χθες καθαρά για αυτήν την επιδίωξη.
Τι σημαίνει πρακτικά «γινόμαστε μέρος της λύσης»;
Πρώτον, λιμάνια και αεροδρόμια που λειτουργούν ως πιστοποιημένοι κόμβοι για φορτία ανοικοδόμησης, με τελωνειακή επιθεώρηση στην Κύπρο και ταχεία διέλευση προς τη Γάζα. Δεύτερον, τεχνικά σχήματα μικρομεσαίων κυπριακών εταιρειών με σοβαρούς ευρωπαϊκούς εταίρους για έργα ύδρευσης, ηλεκτροδότησης, οικιστικών περιοχών, νοσοκομείων και σχολείων. Τρίτον, εκπαίδευση προσωπικού πολιτικής προστασίας, μηχανικών και δημοτικών τεχνικών της Γάζας σε κυπριακά κέντρα.
Τέταρτον, συμμετοχή σε σχήμα εποπτείας των έργων με αυστηρή διαφάνεια ώστε κάθε κονδύλι να είναι ιχνηλατήσιμο και κάθε ανάθεση ανταγωνιστική.
Η Ελλάδα πρέπει να παίξει τον ρόλο του πολλαπλασιαστή. Έχει τεχνικό δυναμικό, μεγάλα κατασκευαστικά σχήματα και ισχυρή ευρωπαϊκή παρουσία. Μαζί μπορούμε να «κλειδώσουμε» ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και να διαμορφώσουμε τεχνικά πρότυπα που θα μειώσουν τη σπατάλη και θα αυξήσουν την ασφάλεια των έργων. Η τριμερής συνεργασία Κύπρου – Ελλάδας -Αιγύπτου δεν είναι μόνο φωτογραφίες ηγετών, είναι δίκτυο εμπιστοσύνης που μπορεί να φέρει αποτελέσματα. Η τηλεφωνική επικοινωνία Χριστοδουλίδη – Σίσι και το πλαίσιο διεθνούς νομιμοποίησης μέσω ΟΗΕ δείχνουν την προοπτική, κάτι που αναγνωρίζει και το Κάϊρο.
Ένα ακόμη κρίσιμο σημείο είναι η ασφάλεια. Η ανοικοδόμηση δεν μπορεί να γίνει στα τυφλά. Όσοι θα μπαινοβγαίνουν στη Γάζα πρέπει να γνωρίζουν κανόνες, πρωτόκολλα και διαδικασίες ελέγχου. Εδώ η Κύπρος μπορεί να συνεισφέρει τεχνογνωσία επιθεώρησης φορτίων, συστήματα παρακολούθησης του υλικού και συντονισμό με αποστολές διεθνούς παρουσίας που θα αποφασιστούν. Η συμμετοχή μας δεν είναι θεωρητική, είναι τεχνική, μετρήσιμη και ελέγξιμη.
Η διπλωματία χωρίς έργο καταντά σχήμα λόγου. Στο Σαρμ Ελ Σέιχ διακυβεύεται η αξιοπιστία μας. Αν φύγουμε με χειροκροτήματα αλλά χωρίς δεσμεύσεις, χάσαμε. Αν φύγουμε με συγκεκριμένες ευθύνες, χρονοδιαγράμματα και ρόλους, τότε όντως αποδείξαμε ότι η γεωγραφία γίνεται πολιτική δύναμη και η γειτνίαση εργαλείο ειρήνης. Η Ιστορία δεν περιμένει τους διστακτικούς και την πρόκληση πρέπει να την αντιμετωπίσουμε ως ευκαιρία.
