Του Πατριάρχη
Οι πρόσφατες συλλήψεις Ελληνοκυπρίων προσφύγων από τις κατοχικές «αρχές», όταν επιχείρησαν να επισκεφθούν τις περιουσίες τους στα κατεχόμενα, δεν είναι ούτε τυχαίες, ούτε αθώες(πως θα μπορούσαν να είναι άλλωστε αθώες). Πρόκειται για συνειδητές πράξεις καταστολής, που στόχο έχουν να στείλουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Οι περιουσίες σας ανήκουν πλέον αλλού». Πρόκειται για μια πολιτική τιμωρητική, εκδικητική, και βαθιά αποτρεπτική, απέναντι σε κάθε απόπειρα διατήρησης της σχέσης του πρόσφυγα με τη γη του.
Αν κάποιος ακόμη αμφιβάλλει για τις προθέσεις του κατοχικού καθεστώτος, αρκεί να δει τη μεθόδευση. Κάθε σύλληψη συνοδεύεται από μια ψευδοκατηγορία της «παραβίασης στρατιωτικής ζώνης», «παράνομης εισόδου» και «κατασκοπείας». Όσο πιο γελοία η κατηγορία, τόσο πιο ωμά φανερώνεται η πρόθεση. Δεν τιμωρείται η παράβαση, αλλά η ίδια η ιδιότητα του Ελληνοκύπριου ιδιοκτήτη, που επιμένει να βλέπει το σπίτι του όχι ως «αντάλλαγμα», αλλά ως δικαίωμα.
Κι όλα αυτά, σε μια περίοδο που η ελληνοκυπριακή πλευρά επιχειρεί, με όποιον τρόπο μπορεί, να ξαναβάλει το Κυπριακό στις ράγες από τις οποίες εκτροχιάστηκε τον Ιούλιο του 2017.
Τέτοιες ενέργειες, όμως, δεν είναι απλώς προσβλητικές. Είναι τοξικές για το ίδιο το έδαφος επί του οποίου θα μπορούσε να στηθεί μια μελλοντική λύση. Η περιουσιακή πτυχή είναι μια από τις πιο ευαίσθητες συνιστώσες του Κυπριακού και η τουρκοκυπριακή πλευρά, με τις ευλογίες βεβαίως της Άγκυρας, τη δυναμιτίζει ενσυνείδητα.
Την ίδια ώρα, στα κατεχόμενα συνεχίζεται μεθοδικά η ανάπτυξη ελληνοκυπριακών περιουσιών. Τουριστικά συγκροτήματα, μαρίνες, πολυτελείς κατοικίες, όλα πάνω σε γη που ανήκει σε πρόσφυγες. Η δημιουργία τετελεσμένων δεν είναι απλώς πολεοδομική επιδίωξη.
Είναι πολιτικό εργαλείο. Όσο πιο βαθιά παγιώνονται τα νέα δεδομένα, τόσο δυσκολότερα ανατρέπονται. Όσο πιο πολύ αναπτύσσεται η περιουσία του πρόσφυγα χωρίς τον ίδιο, τόσο πιο εύκολα προωθείται η λογική της «αποζημίωσης» αντί της επιστροφής.
Και σαν να μην έφτανε αυτό, υπάρχει και η πρόκληση της λεγόμενης «Επιτροπής Αποζημιώσεων», που αποτελεί ένα νομικό σχήμα που κατασκευάστηκε για να ενισχύσει την εντύπωση ότι η περιουσία μπορεί να λυθεί εκτός των πλαισίων συνολικής λύσης. Βαρύτατη ευθύνη για αυτή την εξέλιξη έχουν κάποιοι δικοί μας «πατριώτες», που ώθησαν το ΕΔΑΔ σε τέτοιες μανούβρες, για να αντιμετωπίσει τις μαζικές προσφυγές, με τις οποίες νόμιζαν μερικοί ότι θα στριμώξουν την Τουρκία. Βεβαίως αυτές οι προσφυγές γινόντουσαν, όχι από αγνό πατριωτισμό, αλλά και από υστεροβουλία, αφού άφηναν πολλές χιλιάδες ευρώ στα ταμεία ορισμένων δικηγορικών γραφείων.
Τώρα πλέον, όποιος δεν συμφωνήσει, βλέπει το πρόσωπό του σε κάποια φωτογραφία με τη λεζάντα «κατάσκοπος».
Οι συλλήψεις δεν είναι παρά η επιφάνεια του προβλήματος. Από κάτω βρίσκεται ένα καλά ενορχηστρωμένο σχέδιο αποξένωσης και απώθησης. Η Άγκυρα και το ψευδοκράτος δεν ενδιαφέρονται για λύση. Ενδιαφέρονται για επιβολή. Και το κάνουν ακριβώς όπως επιβλήθηκαν το 1974. Με στρατό, απειλή και φόβο.
Μια δίκαιη λύση δεν μπορεί να χτιστεί πάνω σε συλλήψεις προσφύγων. Ούτε πάνω σε γκρίζες ζώνες και «στρατιωτικές περιοχές» που ξεφυτρώνουν κάθε φορά που κάποιος επιχειρεί να θυμηθεί ποιος είναι. Το Κυπριακό, για να λυθεί, χρειάζεται ειλικρίνεια, εμπιστοσύνη και, πάνω απ’ όλα, σεβασμό. Κι αυτό ακριβώς είναι που απουσιάζει με εκκωφαντικό τρόπο από την τουρκική στάση.
