Του Πατριάρχη
Η απόφαση του ΕΔΑΔ για την υπόθεση της καταγγελίας για βιασμό, δεν είναι απλώς μια απτή καταδίκη της Κυπριακής Δημοκρατίας. Είναι ο καθρέφτης της Εισαγγελίας, από ιδρύσεως του κράτους μέχρι σήμερα. Είναι καταγραφή μιας θεσμικής νοοτροπίας που κανονικοποιεί την αδιαφάνεια και την αυθαιρεσία. Η καταγγελία βιασμού από μια 28χρονη γυναίκα, η οποία αρχειοθετήθηκε χωρίς το φερόμενο θύμα να λάβει πλήρη πρόσβαση στον φάκελο της υπόθεσης, αναδεικνύει ένα σύστημα που στέκεται όρθιο πάνω στην άρνηση διαφάνειας.
Πρόκειται για μια επαναλαμβανόμενη τακτική και δεν πρόκειται για κάποιο μεμονωμένο περιστατικό. Ήταν το «μαύρο βαν», ήταν το πόρισμα Αχιλλέα Αιμιλιανίδη για τον Μιχάλη Κατσουνωτό, ήταν για χρόνια η υπόθεση του Θανάση Νικολάου , του «ορφανού» δυστυχήματος του2012… Ήταν πάρα πολλά για να πειστεί κάποιος πως οι αποφάσεις της Εισαγγελίας εξυπηρέτησαν το «δημόσιο συμφέρον». Αν πράγματι οι αποφάσεις εξυπηρετούσαν το δημόσιο συμφέρον, γιατί δεν δημοσιοποιούνται να χαρούμε όλοι μαζί που μας «εξυπηρέτησαν»;
Η υπόθεση του Θανάση Νικολάου, αντιπροσωπεύει έναν θεσμικό καρκίνο. Η επίσημη αιτιολόγηση – αυτοκτονία – αντικρούστηκε δύο δεκαετίες μετά από έλεγχο και νεκροψία, η οποία έδειξε ότι ο Θανάσης δολοφονήθηκε από στραγγαλισμό . Παρ’ όλα αυτά, η Νομική Υπηρεσία αποφάσισε να μην ασκήσει ποινική δίωξη, ισχυριζόμενη πως οι ποινικοί ανακριτές δεν αποκάλυψαν νέα στοιχεία… έστω και αν οι ανακριτές διαφώνησαν με αυτή την εκτίμηση έχοντας εισηγηθεί την ποινική δίωξη 7 ατόμων για την συγκάλυψη της δολοφονίας. Δεν θα πρέπει να διαφεύγει από την προσοχή κανενός πως είχε προηγηθεί καταδίκη της Κυπριακής Δημοκρατίας από το ΕΔΑΔ, αλλά δεν ίδρωσε το αυτί κανενός. Στα παλαιότερα των κρατικών τους υποδημάτων οι αποφάσεις του ΕΔΑΔ.
Στην υπόθεση Κατσουνωτού, η Εισαγγελία δεν κράτησε μόνο κρυφό το πόρισμα Αιμιλιανίδη, αλλά το πέταξε και στο καλάθι των αχρήστων. Ανακοίνωσε ότι δεν θα ασκήσει δίωξη, επικαλούμενη λόγους δημοσίου συμφέροντος, αλλά δεν επέτρεψε καμία πρόσβαση στο πόρισμα ούτε εξήγησε πειστικά ποιο ήταν επιτέλους αυτό το δημόσιο συμφέρον. Το αποτέλεσμα ήταν η επιβράβευση του ανθρώπου για τον οποίο υπήρξε εισήγηση ποινικής δίωξης.
Δεν πρόκειται για μεμονωμένα περιστατικά, αλλά για μοτίβο συμπεριφοράς ενός συστήματος αδιαφάνειας και κακής νοοτροπίας. Μιας νοοτροπίας πουδεν αλλάζειμε τα πρόσωπα. Είχε προηγηθεί το χαστούκι του ΕΔΑΔ για τον θάνατο της 21χρονης Ρωσίδας Οξάνα Ράντσεβα, που ανέδειξε πως τα κρατικά όργανα, λειτούργησαν ως προστάτες νταβατζήδων και σωματεμπόρων. Υπήρξε η απόφαση για τον ομαδικό βιασμό της19χρονης Βρετανίδας από νεαρούς Ισραηλινούς στην Αγία Νάπα, για την οποία το ΕΔΑΔ διαπίστωσε ότι οι κυπριακές αρχές εφάρμοσαν στερεότυπα και άσκησαν πίεση στο φερόμενο θύμα, ενώ δεν επανέφεραν την υπόθεση όπως θα ανέμενε κάποιος.
Όλα βρίσκουν έναν κοινό παρονομαστή. Απροθυμία διερεύνησης σε βάθος, καθυστέρηση αποτελεσμάτων, αποποίηση ευθυνών και πορίσματα που δεν δίνονται ποτέ δημόσια. Όλα αυτά καλυμμένα από πέπλο μυστικότητας.
Ενώ ο κανόνας είναι η πληροφόρηση για υποθέσεις που αφορούν τη κοινή γνώμη, η Εισαγγελία, αποφασίζει επιλεκτικά ποιες από αυτές θα μείνουν στο σκοτάδι με την επίκληση του «δημόσιου συμφέροντος».
Έτσι, κάθε τι που θεωρείται επικίνδυνο να αμφισβητήσει ή να θολώσει την εικόνα του κράτους ή κάποιων «χαϊδεμένων» παιδιών του συστήματος (αστυνομικών, πολιτικών, συγγενών αξιωματούχων κλπ), μένει ασφαλές στο σκοτάδι ενός συρταριού ως να πρόκειται για θέμα εθνικής ασφάλειας.
Τι απαιτείται να γίνει, λοιπόν; Κάτι πολύ απλό. Πλήρης δημοσιοποίηση όλων των πορισμάτων, με μόνη εξαίρεση σοβαρούς εθνικούς λόγους και με επεξήγηση των λόγων απόρριψης ή μη δίωξης.
Η Δικαιοσύνη δεν είναι κουτί που το ανοίγει κατά το δοκούν ο Γενικός και ο Βοηθός Γενικός Εισαγγελέας. Είναι φως, κι όταν ο διακόπτης είναι στο χέρι ενός ανθρώπου, ο τρόπος που τον χειρίζεται, μπορεί να φωτίσει ή να σκοτεινιάσει τον θεσμό. Επί του παρόντος ο θεσμός είναι θεοσκότεινος.
