Ησύγκρουση μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν κλιμακώνεται, την ίδια στιγμή που οι δύο αντιμαχόμενες πλευρές φτάνουν στα όρια του τι μπορούν να επιτύχουν μέσω της στρατιωτικής ισχύος, όπως σημειώνει η Wall Street Journal.
Η σύγκρουση επεκτάθηκε αυτή την εβδομάδα, αφού οι Χούθι, μαχητές που είναι σύμμαχοι του Ιράν στην Υεμένη, άρχισαν να επιτίθενται σε πλοία που διέρχονταν από ένα κρίσιμο στενό της Ερυθράς Θάλασσας, συμβάλλοντας έτσι στην άνοδο των τιμών του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά σε δύο μήνες.
Οι ΗΠΑ, εν τω μεταξύ, έχουν εντείνει την εκστρατεία βομβαρδισμών τους στο Ιράν τις τελευταίες ημέρες, πραγματοποιώντας επιθέσεις σε ολόκληρη τη χώρα κατά τη διάρκεια της πιο έντονης περιόδου συγκρούσεων από τότε που οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ άρχισαν να βομβαρδίζουν το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και άλλοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του έχουν απειλήσει να εντείνουν τη στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ιράν, μεταξύ άλλων με την πραγματοποίηση αεροπορικής επιδρομής εναντίον μιας ιρανικής πυρηνικής εγκατάστασης στο Pickaxe Mountain του Ιράν ή με την επίθεση σε υποδομές του Ιράν, όπως σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ως αντίδραση στις ιρανικές επιθέσεις εναντίον πλοίων στο Στενό του Ορμούζ.
«Το τίμημα θα συνεχίσει να αυξάνεται κάθε βράδυ μέχρι να συνέλθουν», δήλωσε ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο στους δημοσιογράφους την Πέμπτη, κατά τη διάρκεια μιας συνόδου κορυφής στη Μανίλα, αναφερόμενος στη δήλωση του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκί για την προσέγγιση της Τεχεράνης ως «οφθαλμόν αντί οφθαλμού».
«Η πολιτική του προέδρου είναι “ένα κεφάλι για ένα οφθαλμό”», είπε ο Ρούμπιο. «Ειλικρινά, έτσι ακριβώς θα είναι». Πρόσθεσε ότι ο Τραμπ θα αποφασίσει αν θα προχωρήσει σε κλιμάκωση της έντασης τις επόμενες ημέρες.
Η πρόκληση που αντιμετωπίζουν η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη είναι ότι και οι δύο κυβερνήσεις έχουν δείξει προθυμία για κλιμάκωση, αλλά καμία από τις δύο δεν είναι σε θέση να αποκτήσει αποφασιστικό πλεονέκτημα έναντι της άλλης. Το αδιέξοδο αυξάνει τον κίνδυνο οι ΗΠΑ και το Ιράν να παρασυρθούν σε ακόμη περισσότερους μήνες πολέμου, καθώς και οι δύο πλευρές προσπαθούν να αποκτήσουν διαπραγματευτική ισχύ, σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές.
«Υπάρχει τώρα μια δυναμική κλιμάκωσης», δήλωσε ο Άλαν Έιρ, πρώην ανώτερος Αμερικανός διπλωμάτης που συμμετείχε σε διαπραγματεύσεις με το Ιράν. «Δεν νομίζω ότι η αμερικανική κυβέρνηση έχει πραγματικά μια σαφή στρατηγική αντίληψη για το τι προσπαθεί να κάνει».
Ο Τραμπ θα μπορούσε να κλιμακώσει περαιτέρω την κατάσταση επιτιθέμενος στις πολιτικές υποδομές του Ιράν, κάτι που πιθανότατα θα προκαλούσε αντίποινα από την πλευρά της Τεχεράνης εναντίον ενεργειακών υποδομών παγκόσμιας σημασίας σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Ακόμη και αν ο Τραμπ χρησιμοποιούσε ένα μικρό πυρηνικό όπλο για να επιτεθεί σε μία από τις υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, αυτό θα αποτελούσε απλώς ένα συμβολικό πλήγμα κατά του καθεστώτος, δήλωσε ο Χαμιντρέζα Αζίζι, ερευνητής με ειδίκευση στο Ιράν στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας.
«Καμία από αυτές τις επιλογές δεν πρόκειται να αλλάξει ριζικά την κατάσταση», είπε αναφερόμενος στις στρατιωτικές επιλογές του Τραμπ. «Θεωρώ ότι και οι δύο πλευρές έχουν φτάσει στα όρια του τι μπορούν να επιτύχουν τα στρατιωτικά μέσα».
Το Ιράν έδειξε αυτή την εβδομάδα ότι εξακολουθεί να διαθέτει περιθώρια ελιγμών στη σύγκρουση. Οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωανε ότι επιβάλλουν ναυτικό αποκλεισμό στη Σαουδική Αραβία και απείλησαν τη ναυτιλία στο στενό Μπαμπ αλ-Μαντέμπ, το οποίο συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Ινδικό Ωκεανό.
Μέσα ενημέρωσης της Σαουδικής Αραβίας ανέφεραν την Παρασκευή ότι ένα σαουδαραβικό πλοίο δέχτηκε επίθεση στην Ερυθρά Θάλασσα, δύο ημέρες αφότου είχαν δεχτεί επίθεση άλλα δύο σαουδαραβικά πλοία. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι της Σαουδικής Αραβίας δήλωσαν ότι, ως αντίδραση, πραγματοποίησαν στρατιωτικές επιθέσεις εναντίον στόχων των Χούθι στην περιοχή της λιμενικής πόλης Χοντέιντα.
Τυχόν επίμονες επιθέσεις εναντίον πλοίων που διέρχονται από το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ θα επέκτειναν σημαντικά τη στρατηγική του Ιράν να ασκεί οικονομική πίεση στις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους. Οι προσπάθειες του Ιράν από τον Μάρτιο να εμποδίσει τη διέλευση των εμπορικών πλοίων μέσω του Στενού του Ορμούζ έχουν προκαλέσει τη χειρότερη διακοπή εφοδιασμού στην ιστορία της αγοράς πετρελαίου.
Οι Χούθι, οι οποίοι ελέγχουν μεγάλο μέρος της Υεμένης, συμπεριλαμβανομένης της πρωτεύουσας Σαναά, αποτελούν σημαντικό σύμμαχο της Τεχεράνης, αν και έχουν παραμείνει σε μεγάλο βαθμό στο περιθώριο της τρέχουσας σύγκρουσης. Οι Χούθι λαμβάνουν όπλα και εκπαίδευση από το Σώμα των Φρουρών της Επανάστασης, αλλά θεωρείται ότι λειτουργεί με μεγαλύτερο βαθμό ανεξαρτησίας από την Τεχεράνη σε σύγκριση με τους μαχητές που υποστηρίζονται από το Ιράν στο Ιράκ ή τη Χεζμπολάχ του Λιβάνου.
«Οι Ιρανοί σίγουρα απέκτησαν πλεονέκτημα όσον αφορά την κλιμάκωση της σύγκρουσης χάρη στη δράση των Χούθι», δήλωσε ο Μπράιαν Κλαρκ, πρώην ανώτερος αξιωματικός του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ και σήμερα ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Χάντσον της Ουάσινγκτον. «Δεν πιστεύω όμως ότι έχουν την υπεροχή στην κλιμάκωση, καθώς οι ΗΠΑ μπορούν ακόμα να επιλέξουν να επιτεθούν σε πολιτικούς στόχους και να υιοθετήσουν μια προσέγγιση ολικού πολέμου».
Η απειλή για το Μπαμπ αλ-Μαντέμπ μεταβάλλει τη γεωγραφία της τρέχουσας σύγκρουσης, θέτοντας σε κίνδυνο μια σημαντική διαδρομή που χρησιμοποιεί η Σαουδική Αραβία για να παρακάμψει τον ιρανικό αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ, μέσω της οποίας το βασίλειο εξάγει πετρέλαιο προς ένα λιμάνι της Ερυθράς Θάλασσας.
Η εμπλοκή των Χοθτι επιδεινώνει ένα ήδη περίπλοκο πρόβλημα για τον αμερικανικό στρατό, ο οποίος αντιμετώπισε δυσκολίες κατά τη διάρκεια βομβαρδισμών εναντίον των Χούθι πέρυσι, στο πλαίσιο μιας εκστρατείας που ξεκίνησε ο Τραμπ με την ονομασία «Επιχείρηση Rough Rider». Κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, οι Χούθι κατέρριψαν περισσότερα από έξι αμερικανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη τύπου «Reaper» και εξαπέλυσαν πυραυλική επίθεση εναντίον του αεροπλανοφόρου «USS Harry S. Truman», αναγκάζοντας το πλοίο να κάνει μια απότομη στροφή, με αποτέλεσμα ένα μαχητικό αεροσκάφος F/A-18 να πέσει στην Ερυθρά Θάλασσα.
Η τρέχουσα άνοδος των τιμών του πετρελαίου έδειξε πώς οι ενέργειες των Χούθι θα μπορούσαν να αντισταθμίσουν την ικανότητα του Τραμπ να μειώσει τις τιμές, αναφερόμενος στο ενδεχόμενο αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης. Οι τιμές του πετρελαίου έχουν σημειώσει επανειλημμένα πτώση κατά τη διάρκεια των σχεδόν πέντε μηνών της σύγκρουσης, αμέσως μετά από δημόσιες δηλώσεις του Τραμπ σχετικά με την πιθανότητα τερματισμού του πολέμου.
«Η επέκταση της σύγκρουσης από τους Χούθι θα μπορούσε να αποτελέσει μια στρατηγική αντιπαράθεσης», δήλωσε ο Έρικ Μάιερσον, επικεφαλής στρατηγικός αναλυτής για τις αναδυόμενες αγορές στη σουηδική τράπεζα SEB. «Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι Χούθι θα εξαπολύσουν τόσες επιθέσεις όσες οι Ιρανοί. Σημαίνει απλώς ότι πού και πού θα πατήσουν το κουμπί».
Οι ΗΠΑ ασκούν επίσης οικονομική πίεση στο Ιράν, επιβάλλοντας εκ νέου ναυτικό αποκλεισμό των ιρανικών λιμανιών, αφού ο Τραμπ αποχώρησε νωρίτερα τον Ιούλιο από το μνημόνιο κατανόησης που αποσκοπούσε στον τερματισμό της σύγκρουσης. Η τρέχουσα αντιπαράθεση αποτελεί και πάλι μια δοκιμασία θέλησης, στην οποία το Ιράν και οι ΗΠΑ πρέπει να εκτιμήσουν πόσο οικονομικό κόστος είναι διατεθειμένα να αντέξουν σε περίπτωση που οι συγκρούσεις συνεχιστούν.
Το ιρανικό καθεστώς έχει αποδείξει την ικανότητά του να αντέχει σε χρόνια κυρώσεων και σε άλλες προσπάθειες των ΗΠΑ να το πιέσουν οικονομικά. Το καθεστώς είναι επίσης λιγότερο ευάλωτο στις εσωτερικές πολιτικές πιέσεις, αποδεικνύοντας ότι είναι πρόθυμο να σκοτώσει τους ίδιους τους πολίτες του για να παραμείνει στην εξουσία, όπως έκανε κατά τη διάρκεια των διαδηλώσεων τον Ιανουάριο.
Πηγή: skai.gr
