Σύντομα θα παρουσιάσει η Κομισιόν την έκθεση για την ένταξη της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν, δήλωσε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Μετανάστευσης, Μάγκνους Μπρούνερ, μετά το πέρας του Συμβουλίου Δικαιοσύνης και Εσωτερικών Υποθέσεων το βράδυ της Πέμπτης στο Λουξεμβούργο. Ο Επίτροπος ανέφερε ωστόσο ότι «η απόφαση για το πότε και πώς θα ενταχθεί η Κύπρος στον χώρο Σένγκεν εναπόκειται στο Συμβούλιο, όχι στην Επιτροπή».
«Η ένταξη της Κύπρου στον χώρο Σένγκεν θα αποτελούσε, φυσικά, ένα σημαντικό βήμα προόδου για την Ευρωπαϊκή Ένωση στο σύνολό της. Και πρωταρχικός μας στόχος ως Επιτροπή είναι να διασφαλίσουμε ότι η Κύπρος πληροί τα αυστηρότερα πρότυπα του Σένγκεν,» σημείωσε ο Επίτροπος απαντώντας σε σχετική ερώτηση του ΚΥΠΕ. «Για τον λόγο αυτό, αξιολογήσαμε την κατάσταση στην Κύπρο και θα παρουσιάσουμε σύντομα την έκθεση» είπε.
«Αλλά για να το ξεκαθαρίσω. Η απόφαση για το πότε και πώς θα ενταχθεί η Κύπρος στον χώρο Σένγκεν εναπόκειται στο Συμβούλιο, όχι στην Επιτροπή. Έχει σημειωθεί λοιπόν μεγάλη πρόοδος και σας ευχαριστώ πολύ για την καλή πρόοδο και την καλή συνεργασία,» είπε ο Επίτροπος, απευθυνόμενος στον Υπουργό Δικαιοσύνης, Κώστα Φυτιρή και τον Υφυπουργό Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλα Ιωαννίδη, οι οποίοι συμπροέδρευσαν της συνεδρίασης. Η Κομισιόν παρουσίασε την ετήσια έκθεση για την κατάσταση στη ζώνη Σένγκεν στους Υπουργούς των 27, όπου και αναμένετο να υπάρχει αναφορά και στην πορεία της Κύπρου προς την πρώτη αξιολόγηση.
Όπως σχολίασε σχετικά και ο Υπουργός Δικαιοσύνης, η Κύπρος «από το 2004 καταβάλλει ιδιαίτερες προσπάθειες» καθώς «εφάρμοσε τον πυρήνα της ζώνης Σένγκεν με τη βοήθεια της Επιτροπής και όλων των υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είχαμε 120 συστάσεις, με τη βοήθειά τους καταβάλαμε μια τεράστια προσπάθεια» πρόσθεσε ο κ. Φυτιρής. «Πιστεύουμε ότι το τέλος του 2026 θα είμαστε έτοιμοι. Η έκθεση αξιολόγησης την οποία αναμένουμε με αγωνία, πιστεύουμε ότι θα μας δικαιώσει και θα είμαστε πλήρες μέλος της ζώνης Σένγκεν» είπε.
«Ενωμένη η Ευρώπη σημαίνει ελεύθερη διακίνηση των ευρωπαίων πολιτών σε όλη την Ευρώπη, και ιδιαίτερα για την Κύπρο που βρίσκεται σε μια περιοχή πολύ ευαίσθητη αλλά πολύ σημαντική. Η ένταξη της Κύπρου στη ζώνη Σένγκεν ως πλήρες μέλος θα προσθέσει ένα πλεονέκτημα σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση» πρόσθεσε ο κ. Φυτιρής.
Όσον αφορά την υπόλοιπη ατζέντα του Συμβουλίου, ο κ. Φυτιρής αναφέρθηκε στην παρουσίαση της Έκθεσης για την Κατάσταση του Σένγκεν 2026, η οποία αποτυπώνει την εφαρμογή του κεκτημένου Σένγκεν κατά το τελευταίο έτος. «Κατά τη συζήτηση κατέστη σαφές ότι οι τρεις βασικές προτεραιότητες που είχαν εντοπιστεί πέρσι παραμένουν απολύτως επίκαιρες και για τον επόμενο κύκλο του Συμβουλίου Σένγκεν» ανέφερε. Οι προτεραιότητες είναι η επιτάχυνση της ψηφιοποίησης των διαδικασιών και συστημάτων, η ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εξωτερικών συνόρων και της αποτελεσματικότητας των επιστροφών, καθώς και η περαιτέρω ενδυνάμωση της εσωτερικής ασφάλειας.
Ο Υπουργός στάθηκε επίσης στην πρόοδο που έχει σημειωθεί στα μεγάλης κλίμακας πληροφοριακά συστήματα της ΕΕ στον τομέα της Δικαιοσύνης και των Εσωτερικών Υποθέσεων, με πιο σημαντικό την έναρξη λειτουργίας του Συστήματος Εισόδου/Εξόδου – Entry/Exit System, το οποίο τέθηκε πλήρως σε λειτουργία στις 10 Απριλίου 2026. «Για να συμβάλει στην εσωτερική ασφάλεια της ΕΕ και στη διαχείριση των συνόρων όπως σχεδιάστηκε, όλοι πρέπει να χρησιμοποιούμε το σύστημα σε πλήρη συμμόρφωση με τις νομικές μας υποχρεώσεις», είπε.
Αναφερόμενος στη διεθνή συγκυρία, σημείωσε ότι οι Υπουργοί αντάλλαξαν απόψεις για τις επιπτώσεις των γεωπολιτικών εξελίξεων στην ΕΕ, με ιδιαίτερη έμφαση στη Μέση Ανατολή και τη σύγκρουση με επίκεντρο το Ιράν. «Προς το παρόν δεν υπάρχουν ενδείξεις αυξημένων μεταναστευτικών ροών που να προέρχονται από τη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, η ανταλλαγή απόψεων ήταν χρήσιμη για τον καλύτερο συντονισμό μας», ανέφερε.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στο ζήτημα των ναρκωτικών, με το Συμβούλιο να εγκρίνει το πλαίσιο εφαρμογής της Στρατηγικής της ΕΕ για τα Ναρκωτικά και να υιοθετεί το νέο ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης κατά της διακίνησης ναρκωτικών. Το ζήτημα θα απασχολήσει και το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο αργότερα μέσα στον μήνα, γεγονός που καθιστά τη σημερινή συζήτηση «ιδιαίτερα επίκαιρη και χρήσιμη για τον συντονισμό μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής προσέγγισης».
Ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Ιωαννίδης, από την πλευρά του ευχαρίστησε τον κ. Φυτιρή και τον κ. Μπρούνερ για τη συνεργασία κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας και επικεντρώθηκε στα θέματα μετανάστευσης που βρέθηκαν στην ατζέντα του Συμβουλίου.
Όπως ανέφερε, οι Υπουργοί ενημερώθηκαν για την πορεία εφαρμογής του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, δύο και πλέον χρόνια μετά την υιοθέτησή του, κάνοντας λόγο για την επίτευξη σημαντικής προόδου «Είμαι βέβαιος ότι είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε τις εναπομείνασες προκλήσεις και να τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας», είπε.
Παράλληλα υπενθύμισε ότι στις 12 Ιουνίου η Κύπρος θα φιλοξενήσει άτυπη υπουργική διάσκεψη για να σηματοδοτήσει την έναρξη εφαρμογής του Συμφώνου.
Σημαντικό μέρος της συζήτησης αφιερώθηκε στην εξωτερική διάσταση της μετανάστευσης και ειδικότερα στη συνεργασία με τη Σομαλία. «Έχουμε υιοθετήσει μια προσέγγιση που καλύπτει ολόκληρη τη μεταναστευτική διαδρομή και επιδιώκουμε ειλικρινή συνεργασία και αμοιβαία επωφελείς στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με τρίτες χώρες», ανέφερε. Σύμφωνα με τον Υφυπουργό, οι αφίξεις Σομαλών πολιτών στην ΕΕ μέσω παράτυπων διελεύσεων υπερδιπλασιάστηκαν μεταξύ 2024 και 2025, λέγοντας ότι οι Υπουργοί συμφώνησαν στην ανάγκη αξιοποίησης όλων των διαθέσιμων εργαλείων. «Πρέπει να αξιοποιούμε όλα τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας, περιλαμβανομένων των περιοριστικών μέτρων στον τομέα των θεωρήσεων εισόδου, όταν μια τρίτη χώρα δεν συνεργάζεται επαρκώς σε θέματα επιστροφών και επανεισδοχής», δήλωσε.
Αναφερόμενος στην Ουκρανία, είπε ότι «η ευρωπαϊκή στήριξη προς την Ουκρανία είναι αταλάντευτη. Περισσότεροι από τέσσερα εκατομμύρια Ουκρανοί πρόσφυγες επωφελούνται σήμερα από το καθεστώς προσωρινής προστασίας» σημείωσε, εξηγώντας πως ο στόχος της συζήτησης ήταν να δοθεί σαφήνεια στους εκτοπισμένους Ουκρανούς σχετικά με το μελλοντικό καθεστώς τους και να προετοιμαστούν εγκαίρως τα κράτη μέλη για τις απαραίτητες διοικητικές διαδικασίες. «Αναμένουμε σύντομα νομοθετική πρόταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση της στήριξής μας προς την Ουκρανία και τον λαό της» είπε.
Οι Υπουργοί ενημερώθηκαν επίσης για τη μεταναστευτική κατάσταση στη Μάγχη και τη Βόρεια Θάλασσα. Παρότι οι παράτυπες αφίξεις στην ΕΕ έχουν μειωθεί σε σύγκριση με το 2025, εξακολουθεί να καταγράφεται υψηλός αριθμός παράτυπων διελεύσεων από την ΕΕ προς το Ηνωμένο Βασίλειο.
Κλείνοντας, ο Υφυπουργός χαρακτήρισε θετική εξέλιξη την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον Κανονισμό Επιστροφών. «Ολοκληρώθηκαν με επιτυχία οι διαπραγματεύσεις με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον Κανονισμό Επιστροφών, έπειτα από δύο μήνες εντατικών διαθεσμικών διαβουλεύσεων», δήλωσε, ευχαριστώντας παράλληλα τον εισηγητή του φακέλου για τη συμβολή του στην επίτευξη της συμφωνίας.
