Τα ψηφοδέλτια-μπουφές και η ιδεολογική δυσπεψία του 2026

Του Πατριάρχη

Οι βουλευτικές εκλογές του 2026 πλησιάζουν και τα κόμματα θυμίζουν εστιατόριο με πλούσιο μπουφέ. Όλα χωράνε, όλα ταιριάζουν, αρκεί να γεμίσει το πιάτο. Μόνο που η πολιτική δεν είναι εστιατόριο με μεζέδες και μενού για κάθε γούστο. Όταν οι λίστες υποψηφίων, καταρτίζονται με συγκυριακές επιλογές, η επόμενη μέρα φέρνει δυσπεψία. Βαφτίζουμε τις μη κομματικές επιλογές ως συνεργασίες και νομίζουμε ότι μετονομάζοντας την πραγματικότητα τη μεταμορφώνουμε. Η καραμέλα της συνεργασίας, των αριστίνδην, των κατ’ επιλογή κλπ κρύβει συχνά μια απλή αλήθεια. Δεν βρίσκουν πρόσωπα που να υπηρετούν πειστικά το πλαίσιο ιδεών τους.

Τα κόμματα δεν είναι σωματεία για να τους χωράνε όλους. Έχουν ιδεολογία και συγκεκριμένες πολιτικές θέσεις. Όταν αυτές ξεχειλώνουν στο όνομα μιας ακαθόριστης ελευθερίας σκέψης και έκφρασης, το αποτέλεσμα είναι μια ακατάληπτη πολυφωνία που δεν οδηγεί σε δημοκρατικό πλούτο, αλλά σε προγραμματική βαβυλωνία.

Το ψηφοδέλτιο δεν είναι άθροισμα ωραίων βιογραφικών. Είναι συμβόλαιο με τον ψηφοφόρο ότι η ψήφος του θα υπηρετήσει μια συγκεκριμένη πολιτική κατεύθυνση. Αν αύριο η κοινοβουλευτική ομάδα μοιάζει με σκορπισμένη διαδήλωση, μην απορούμε για τις κωλοτούμπες στις κρίσιμες ψηφοφορίες.

Σε μια μικρή χώρα η ευκολία του, «πάμε με όποιον περνά από τη γειτονιά» είναι δελεαστική.
Προσωπικότητες με αναγνωρισιμότητα αλλά ασαφή θέση επί των βασικών θεμάτων επιστρατεύονται για να γεμίσουν κενά. Κάπως έτσι χάνονται οι ρόλοι, χάνεται το πολιτικό παιχνίδι, μένει η χαμογελαστή φωτογραφία της πρώτης επαφής.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στα επαγγελματικά στελέχη των κομμάτων. Όσοι ζουν και αναπνέουν μέσα στις κομματικές μηχανές έχουν προνομιακή πρόσβαση στην επικοινωνία, στη δομή, στον κομματικό ιστό. Δεν εκπροσωπούν κοινότητες πολιτών αλλά το ίδιο το εργαλείο. Η διεκδίκηση βουλευτικής έδρας από αυτούς, μοιάζει με διαιτητή που φορά φανέλα ομάδας στο ημίχρονο. Η σύγκρουση συμφέροντος είναι αυθύπαρκτη και το πλεονέκτημα απέναντι σε έναν εξαιρετικό πολίτη που έρχεται απ’ έξω κραυγαλέο. Θέλει κότσια να θεσπίσεις κανόνες. Παραίτηση μήνες πριν τις εκλογές και σαφή ασυμβίβαστα. Όχι ημίμετρα.

Τα κόμματα που σέβονται τον εαυτό τους οφείλουν να μιλούν καθαρά. Αν χρειάζεται συνεργασία, αυτή να είναι ρητή και προγραμματική. Δύο σελίδες με τις κοινές δεσμεύσεις, δημόσιες και μετρήσιμες. Όχι φωτογραφίες χειραψίας και ευχές για «εποικοδομητικό διάλογο». Ο ψηφοφόρος δεν αγοράζει λαχείο. Θέλει να ξέρει αν ψηφίζει για μικρότερο κράτος ή για μεγαλύτερες δαπάνες, για σκληρότερη ασφάλεια ή για πιο ελαστικούς θεσμούς, για μεταρρυθμίσεις που πονάνε ή για ωραία λόγια που νανουρίζουν.

Το κόμμα υπάρχει για να συνθέτει πολιτική μέσα σε συγκεκριμένα όρια, όχι για να μετατρέπεται σε πολιτικό Airbnb στο οποίο φιλοξενούνται για μια νύχτα όλοι οι περαστικοί της δημοσιότητας.