Του Πατριάρχη
Στα σχολεία κρίνεται το αύριο των παιδιών μας. Για να υπάρχει προοπτική σε αυτό το αύριο, χρειάζεται ένα απλό πράγμα. Να ξέρουμε ποιος κάνει καλά τη δουλειά του και ποιος χρειάζεται βοήθεια και χωρίς αξιολόγηση το σύστημα δουλεύει στα τυφλά. Οι καλοί χάνουν το δίκιο τους και οι αδύναμοι λαθροβιώνουν. Στο τέλος όλοι εξισώνονται.
Στην καθημερινή ζωή όλοι αξιολογούνται. Ο γιατρός κρίνεται από τη θεραπεία, ο οδηγός από την ασφάλεια, ο υπάλληλος από το αποτέλεσμα. Δεν είναι προσβολή η αξιολόγηση. Το ίδιο πρέπει να ισχύει και για τον δάσκαλο και τον καθηγητή. Όχι για να τους στήσουν στον τοίχο, αλλά για να υπάρχει μέτρο, δικαιοσύνη και πρόοδος.
Οι συνδικαλιστικές οργανώσεις (όπως πάντα) έχουν ενστάσεις. Κάποιες από αυτές μπορεί να είναι λογικές. Να μην εξαρτάται κανείς από τη γνώμη ενός μόνο προσώπου, να μη φορτωθούν τα σχολεία με χαρτούρα και να υπάρχει καθαρή διαδικασία όταν κάποιος αδικηθεί. Αυτά λύνονται, με δουλειά, με κανόνες που γράφονται καθαρά και με έλεγχο που γίνεται σε πραγματική τάξη και όχι σε θεωρίες.
Τι σημαίνει πρακτικά αξιολόγηση που βοηθά το σχολείο. Σημαίνει συγκεκριμένα κριτήρια που γνωρίζουν όλοι από πριν. Σημαίνει να μπαίνει στην τάξη ένας έμπειρος εκπαιδευτικός μαζί με τον διευθυντή και να βλέπουν το μάθημα για λίγη ώρα, δυο τρεις φορές τον χρόνο. Σημαίνει να υπάρχει δεύτερη ματιά για να αποφεύγονται τα λάθη. Σημαίνει δικαίωμα ένστασης όταν υπάρχει διαφωνία. Σημαίνει ουσιαστική επιμόρφωση για όποιον υστερεί ώστε να επιστρέφει πιο δυνατός. Σημαίνει και επιβράβευση. Καλύτερες ευκαιρίες, μεγαλύτερη ευθύνη και μισθολογική αναγνώριση για όσους ξεχωρίζουν.
Χωρίς αξιολόγηση αδικούνται οι καλύτεροι. Ο γονιός δεν ξέρει γιατί ένα τμήμα πετά και ένα άλλο σέρνεται. Το κράτος πληρώνει χωρίς να έχει εικόνα πού προοδεύουμε και πού κολλάμε. Με αξιολόγηση φαίνεται η δουλειά του καθενός και κυρίως φαίνεται τι πιάνει τόπο για τα παιδιά. Τότε μπορείς να μοιράζεις τη γνώση από το καλό σχολείο στο σχολείο που παλεύει να ανέβει.
Λέγεται συχνά ότι η αξιολόγηση φέρνει φόβο. Φόβο φέρνει το θολό τοπίο. Όταν οι κανόνες είναι καθαροί και οι άνθρωποι που ελέγχουν είναι εκπαιδευμένοι και πάνω από όλα δίκαιοι, η μεγάλη πλειονότητα των δασκάλων και των καθηγητών δεν έχει να φοβηθεί τίποτα. Αντίθετα, θα φανεί ο κόπος τους, η προετοιμασία, η αγάπη για το μάθημα.
Οι συντεχνίες ας σταθούν στο χρήσιμο. Να ζητήσουν καθαρούς κανόνες, σωστή στελέχωση, λιγότερη γραφειοκρατία, αληθινή επιμόρφωση. Όχι άρνηση. Η πολιτεία ας προχωρήσει με σχέδιο και διαφάνεια. Οι γονείς και τα παιδιά περιμένουν αποτέλεσμα, όχι ατελείωτες συζητήσεις.
Η αξιολόγηση δεν είναι τιμωρία. Είναι δίκαιη μεταχείριση για τους άξιους και ουσιαστική βοήθεια για όσους χρειάζονται στήριξη. Αν θέλουμε σχολείο που ανεβάζει τα παιδιά, αυτή είναι η πιο απλή και καθαρή επιλογή.
