Του Πατριάρχη
Η χθεσινή παρέλαση στην πλατεία Τιεν Αν Μεν, δεν ήταν απλώς ένα σκηνικό με τέλειους στρατιωτικούς σχηματισμούς και καλογυαλισμένα όπλα. Ήταν μήνυμα από το Πεκίνο, ότι η Κίνα βλέπει τον εαυτό της ως πυλώνα ενός κόσμου που αλλάζει. Η παρουσία του Βλαντίμιρ Πούτιν και του Κιμ Γιονγκ Ουν δίπλα στον Σι Τζινπίνγκ και η επίδειξη υπερηχητικών πυραύλων και νέων μη επανδρωμένων συστημάτων, έδωσαν στον εορτασμό των 80 ετών από τη λήξη του Β΄ Παγκοσμίου στην Ασία, χαρακτήρα επίδειξης δύναμης. Στην πλατεία Τιεν Αν Μεν (Ουράνιας Γαλήνης) η οποία ταυτίστηκε με την αντίσταση απέναντι στον αυταρχισμό του κινέζικου καθεστώτος, συγκεντρώθηκε όλος ο διεθνής αυταρχισμός.
Η ρητορική του Σι για «ειρήνη» που προϋποθέτει σεβασμό στην κινεζική ισχύ, δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών. Το μήνυμα ήταν εσωτερικό, για νομιμοποίηση του κόμματος, και εξωτερικό, για αποτροπή παρεμβάσεων στην Ταϊβάν και στη Νότια Σινική Θάλασσα. Η εικόνα των τριών ηγετών που προβάλλουν ως αντιηγεμονική τριάδα ταιριάζει στο αφήγημα του Πεκίνου για έναν «πολυκεντρικό» κόσμο, όσο κι αν ενοχλεί τη Δύση.
Εδώ πρέπει να κάνω μια διευκρίνιση, η οποία είναι σημαντική. Η Ινδία δεν συμμετείχε στην παρέλαση. Ο Ναρέντρα Μόντι επέλεξε να παραστεί στη σύνοδο του Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης, όχι όμως στη μιλιταριστική φιέστα. Για το Νέο Δελχί, η δημόσια εμφάνιση δίπλα σε Πεκίνο και Μόσχα σε μια εμφανώς αντιδυτική τελετή, θα περιέπλεκε τις ισορροπίες του με ΗΠΑ, Ευρώπη και Ιαπωνία. Αυτό σημαίνει ότι η εικόνα ενός συνεκτικού «άξονα» κατά της Δύσης είναι υπεραπλουστευτική. Υπάρχουν σύγκλισεις συμφερόντων, όχι όμως κοινή στρατηγική.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Ντόναλντ Τραμπ αντέδρασε επιθετικά στα κοινωνικά δίκτυα για την κινεζική επίδειξη. Η στάση του απέναντι σε αυταρχικούς ηγέτες έχει συζητηθεί αρκετά τα τελευταία χρόνια, όμως το ουσιώδες είναι ότι η Ουάσιγκτον διαβάζει την παρέλαση ως πρόκληση και ενίσχυση των ανταγωνισμών.
Στην Ευρώπη, κανείς δεν κρύβει την εκτίμηση πως μπαίνουμε σε εποχή σκληρής προετοιμασίας για σύγκρουση. Η ΕΕ ενέκρινε ταμείο €150 δισ. για δάνεια σε αμυντικά προγράμματα και παρουσίασε το σχέδιο ReArm Europe, χαλαρώνοντας δημοσιονομικά δεσμά για να ενισχυθεί η αμυντική βιομηχανία. Την ίδια ώρα, εργοστάσια πυρομαχικών ανοίγουν ή επεκτείνονται. Η «Ράινμεταλ» εγκαινίασε νέα μεγάλη μονάδα στη Γερμανία με στόχο την παραγωγή εκατοντάδων χιλιάδων βλημάτων ετησίως ως το 2027. Δεν πρόκειται για reality, αλλά για λογική αντίδραση απέναντι σε έναν πόλεμο που σε λίγο συμπληρώνει 4 χρόνια.
Ακόμη και τα νοσοκομεία μπαίνουν σε σχέδιο ανάγκης. Με επιστολή της 18ης Ιουλίου, το γαλλικό υπουργείο Υγείας ζήτησε ετοιμότητα μέχρι τον Μάρτιο του 2026 για μαζική υποδοχή τραυματιών, συμπεριλαμβανομένων συμμάχων, στο πλαίσιο σεναρίων ευρωπαϊκής σύρραξης. Το μέτρο δεν προεξοφλεί πόλεμο, αλλά αποτυπώνει τη στροφή από την αφέλεια στην προληπτική οργάνωση.
Για την Κύπρο, που ζει καθημερινά την τουρκική αναθεωρητική πίεση, τα μηνύματα είναι διπλά. Πρώτον, να μη γοητευόμαστε από τελετές και μεγάλα λόγια. Η ισχύς χτίζεται αθόρυβα, με σχέδιο, και συμμαχίες. Δεύτερον, να συμμετέχουμε ενεργά στη νέα ευρωπαϊκή αμυντική αρχιτεκτονική, από τη βιομηχανική βάση μέχρι τη διαλειτουργικότητα, ώστε το νησί να μη μείνει ποτέ μόνο του. Η ιστορία μάς διδάσκει ότι οι παρελάσεις τελειώνουν.
Εκείνο που μένει είναι η ικανότητα αποτροπής και η καθαρή βούληση υπεράσπισης του Δικαίου.
