Του Πατριάρχη
Υπάρχουν λέξεις που δεν προφέρονται αβίαστα όταν μιλάς για νεκρούς. Δεν τις αφήνεις να κυλήσουν όπως όπως, ούτε τις χρησιμοποιείς για να δραπετεύσεις από την ευθύνη. Όταν χάνουν τη ζωή τους δύο άνθρωποι σε πυρκαγιά, δεν λες πως πρόκειται για «ατυχές περιστατικό». Αν το κάνεις, δεν δείχνεις απλώς έλλειψη συναίσθησης της πραγματικότητας, αποδεικνύεις πως ο δημόσιος λόγος έχει χάσει την πυξίδα του.
Ο Υπουργός Δικαιοσύνης και Δημόσιας Τάξης, Μάριος Χαρτσιώτης, με μία φράση κατάφερε να υποβιβάσει την τραγωδία σε στατιστική υποσημείωση. «Ατυχές περιστατικό», μπορεί να είναι ένα στραβοπάτημα σε πεζοδρόμιο, όχι ο θάνατος δύο ανθρώπων. Και το είπε ως να διάβαζε ανακοίνωση γραφείου τύπου ασφαλιστικής εταιρείας που θέλει να αποφύγει την αποζημίωση και όχι ως υπουργός ενός κράτους που έχει την ευθύνη για τις ζωές μας.
Η δήλωση του Μάριου Χαρτσιώτη αυτή θα μπορούσε να είναι απλώς ατυχέστατη, αν αφορούσε την καταστροφή 5-6 περιβολιών. Είναι όμως ενδεικτική, μιας διαχρονικής παθογένειας στην πολιτική ζωή της Κύπρου. Ατυχής επικοινωνιακή διαχείριση της ευθύνης, με την ελπίδα ότι όλα θα ξεχαστούν μέχρι την επόμενη πυρκαγιά, την επόμενη απόδραση από τις Φυλακές και την επόμενη μπανανόφλουδα που θα πατήσει η Αστυνομία. Κάπως έτσι, η κρατική ανεπάρκεια, μεταφράζεται σε «επιτυχία», αποφυγής χειρότερων εξελίξεων. Ο Μ. Χαρτσιώτης, μόνο που δεν συνεχάρη τον εαυτό του γιατί είχαμε μόνο δύο νεκρούς. Δηλαδή, αν καιγόταν μισή Κύπρος, θα λέγαμε πως λειτούργησαν ρολόι όλα και ευτυχώς που δεν κάηκε ολόκληρη;
Από την άλλη, και εδώ χρειάζεται ψυχραιμία, όσοι από τα κόμματα της αντιπολίτευσης έσπευσαν να ζητήσουν παραιτήσεις και πολιτικά κεφάλια, καλό θα ήταν να κοιτάξουν τον καθρέφτη. Διότι οι ίδιοι διαχειρίστηκαν πυρκαγιές, κρίσεις, εκρήξεις, και αφήσαν πίσω τους αποκαΐδια. Στις πυρκαγιές της Σολιάς και της Ορεινής Λάρνακας το 2016 και το 2021,χάθηκαν 6 ζωές και δεκάδες χιλιόμετρα γης. Στο Μαρί, το 2011, η «αμέλεια» σκότωσε ακόμα 13 ανθρώπους. Ποιος πλήρωσε το πολιτικό κόστος; Κανείς. Ή μάλλον … όλοι, εκτός από τους υπεύθυνους.
Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να κάνουμε συμψηφισμούς. Η ανεπάρκεια δεν διαγράφεται από μια άλλη ανεπάρκεια. Το, «κι οι άλλοι τα ίδια έκαναν», δεν είναι επιχείρημα. Είναι φτωχή και εξοργιστική δικαιολογία. Αν αποδεχτούμε τον συμψηφισμό ως λογική λειτουργίας του κράτους, τότε έχουμε ήδη παραιτηθεί από την έννοια της ευθύνης.
Η ουσία είναι μία. Το κράτος απέτυχε ξανά να προλάβει, να προστατεύσει και να αποτρέψει, τις ζωές και τις περιουσίες μας. Οι πολίτες παρακολουθούν, πνίγονται στους καπνούς και συγκρατούν την οργή τους. Και το χειρότερο; Νιώθουν ότι η απώλεια ζωής δεν αντιμετωπίζεται με τη σοβαρότητα που θα ανέμενε. Οι νεκροί γίνονται παράγραφος ενός δελτίου τύπου και όχι λόγος για συγνώμη.
Η λύση δεν είναι στις παραιτήσεις που ζητούνται από συνήθεια. Είναι στην αναγνώριση του λάθους, στον πραγματικό απολογισμό και επιτέλους στον σχεδιασμό, που δεν θα χρειάζεται «ευχές» για να πετύχει. Όσο το κράτος αντιμετωπίζει την καταστροφή ως «ατυχία» και όχι ως αποτυχία, τόσο θα επαναλαμβάνεται η ιστορία με διαφορετικούς τίτλους, αλλά τα ίδια τραγικά αποτελέσματα.
Οι λέξεις όταν εκφέρονται από το στόμα ενός υπουργού, θα πρέπει να είναι μετρημένες και ζυγισμένες. Όσο θα ακούγονται ατυχείς δηλώσεις για «ατυχείς» απώλειες, σε λάθος τόπο, την λάθος ώρα, τόσο θα αισθανόμαστε πως δεν είμαστε ασφαλείς σε ένα κράτος που νομίζει πως ζούμε από τύχη.
