Άρθρο του Πόλυ Ανωγυριάτη
Η εμπιστοσύνη των πολιτών προς το πολιτικό σύστημα και τους θεσμούς δεν αποτελεί δεδομένο αγαθό. Κερδίζεται μέσα από πράξεις, συνέπεια και λογοδοσία. Όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται πίσω από κλειστές πόρτες, όταν δημιουργείται η εντύπωση ότι δεν ισχύουν οι ίδιοι κανόνες για όλους, τότε η σχέση μεταξύ πολιτείας και κοινωνίας αρχίζει να διαβρώνεται.
Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότεροι πολίτες εκφράζουν έντονη απογοήτευση και δυσπιστία απέναντι στο πολιτικό σύστημα. Δεν πρόκειται μόνο για συγκεκριμένα περιστατικά ή μεμονωμένα λάθη. Πρόκειται για μια βαθύτερη αντίληψη που έχει διαμορφωθεί στην κοινωνία: ότι συχνά υπάρχει απόσταση ανάμεσα σε όσα λέγονται και σε όσα τελικά εφαρμόζονται.
Ο πολίτης σήμερα δεν απαιτεί το αδύνατο. Δεν ζητά προνόμια και ειδική μεταχείριση. Ζητά το αυτονόητο: ίσους κανόνες για όλους, καθαρές διαδικασίες, λογοδοσία και υπευθυνότητα από όσους διαχειρίζονται δημόσια εξουσία και δημόσιο χρήμα.
Σε μια σύγχρονη δημοκρατία, η διαφάνεια δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως επικοινωνιακό σύνθημα που χρησιμοποιείται προεκλογικά και εγκαταλείπεται μετεκλογικά. Πρέπει να αποτελεί καθημερινή πρακτική και σταθερή πολιτική δέσμευση. Η κοινωνία έχει δικαίωμα να γνωρίζει πώς λαμβάνονται οι αποφάσεις, πού διοχετεύονται οι δημόσιοι πόροι και με ποια κριτήρια γίνονται επιλογές που επηρεάζουν τη ζωή των πολιτών.
Η τεχνολογία και η ψηφιακή εποχή προσφέρουν σήμερα εργαλεία που μπορούν να ενισχύσουν ουσιαστικά τη διαφάνεια και τον έλεγχο. Η πλήρης δημοσιοποίηση διαδικασιών, η ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών, η παρακολούθηση των δημόσιων δαπανών και η ουσιαστική λογοδοσία δεν αποτελούν πολυτέλεια· αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για μια υγιή δημοκρατία.Η έλλειψη διαφάνειας δεν δημιουργεί μόνο πολιτικό πρόβλημα. Δημιουργεί κοινωνικό πρόβλημα. Όταν οι πολίτες αισθάνονται ότι δεν υπάρχει λογοδοσία, απομακρύνονται από τους θεσμούς, χάνουν την εμπιστοσύνη τους και σταδιακά παύουν να πιστεύουν ότι η συμμετοχή τους μπορεί να αλλάξει την πραγματικότητα.
Η επόμενη μέρα απαιτεί περισσότερη ευθύνη, περισσότερη συνέπεια και λιγότερα μεγάλα λόγια. Η διαφάνεια δεν μπορεί να είναι μια υπόσχεση που επαναλαμβάνεται κάθε εκλογική περίοδο. Πρέπει να γίνει σταθερή αρχή λειτουργίας της πολιτείας.
Γιατί οι πολίτες δεν ζητούν τίποτα περισσότερο από αυτό που δικαιούνται. Ένα κράτος που λειτουργεί με καθαρότητα, δικαιοσύνη και σεβασμό απέναντι σε εκείνους που υπηρετεί.
