Του Πατριάρχη
Η ιδέα ότι μια χώρα μπορεί να διεκδικήσει σήμερα εδάφη επειδή, όπως ισχυρίζεται, της ανήκαν «ιστορικά», είναι η συνταγή για να οδηγηθεί το Διεθνές Δίκαιο σε πρακτικές ζούγκλας. Η ενωμένη Ευρώπη, στάθηκε όρθια μεταπολεμικά πάνω σε δύο ράγες. Την απαγόρευση χρήσης βίας και το απαραβίαστο των συνόρων. Αυτές δεν είναι ρομαντικές ποιητικές διακηρύξεις αλλά δεσμεύσεις που περιλαμβάνονται στον Χάρτη του ΟΗΕ και στην
Τελική Πράξη του Ελσίνκι. Όποιος τις υπονομεύει, δεν αποκαθιστά την «ιστορία», απλώς την ξαναγράφει στα μέτρα του και υπονομεύει την ειρήνη.
Αν πάρουμε στα σοβαρά το ρωσικό επιχείρημα των «ιστορικών εδαφών», τότε ανοίγει το κουτί της Πανδώρας. Το Καλίνινγκραντ (παλαιό Κένιγκσμπεργκ) πέρασε στην ΕΣΣΔ με τις μεταπολεμικές ρυθμίσεις και την αποδοχή των Συμμάχων. Ποτέ δεν ήταν ρωσικό έδαφος. Ποιος θα ζητήσει τώρα την επιστροφή του και διόρθωση της γεωγραφικής παραφωνίας, με ένα κομμάτι Ρωσίας, χωρίς σύνορα με την Ρωσία; Το επιχείρημα γυρίζει μπούμερανγκ για τη Μόσχα. Οι Νότιες Κουρίλες Νήσοι παραμένουν στην κατοχή της Ρωσίας, παρά το ότι ιστορικά ανήκαν στην Ιαπωνία. Μήπως θα πρέπει να επιστραφούν; Τα ρωσικά δύο μέτρα και δύο σταθμά, τύπου, «τα δικά μας δικά μας και τα δικά σας δικά μας» δείχνουν πόσο παραπλανητικό είναι το επιχείρημα της μονομερούς «δικαίωσης» διά της ισχύος, του θράσους και του τσαμπουκά.
Στην Υπερδνειστερία, η Ρωσία έχει υπογράψει στον ΟΑΣΕ την πλήρη και άνευ όρων αποχώρηση στρατευμάτων. Υπογραφή υπάρχει, εφαρμογή όχι. Το ίδιο έπραξε με την Συνθήκη της Βουδαπέστης και για την Ουκρανία και τώρα την κατακρεουργεί. Όσο για τη Φινλανδία, τα εδάφη που της αφαίρεσε η Σοβιετική Ένωση, τα κράτησε η Ρωσία καθώς κατοχυρώθηκαν σε συνθήκες που κανείς δεν θέλει να ξανανοίξει, γιατί ξέρουμε πού οδηγεί το παιχνίδι της αναθεώρησης. Οδηγεί σε νέους πολέμους.
Η Ουκρανία δεν είναι ειδική περίπτωση. Το 2014, η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ απέρριψε ως παράνομο το «δημοψήφισμα» στην Κριμαία και επανέλαβε την απαίτηση για αποκατάσταση της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας. Το 2022 καταδικάστηκε η παράνομη προσάρτηση των τεσσάρων περιφερειών στην ανατολική Ουκρανία, τις οποίες ακόμα και σήμερα η Ρωσία δεν κατάφερε να τις κατακτήσει. Αυτά δεν είναι «δυτικές αφηγήσεις», είναι γεγονότα, πιστοποιημένα και αναγνωρισμένα με Ψηφίσματα του ΟΗΕ.
Θα αρκούσε η ύπαρξη του Μνημονίου της Βουδαπέστης, που υπέγραψε το1994 η Ρωσία, αναλαμβάνοντας την δέσμευση, να σέβεται τα σύνορα της Ουκρανίας, όταν το Κίεβο παρέδωσε το τρίτο μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο. Όποιος ξεχνά το έγγραφο αυτό, ξεχνά πόσο εύθραυστη είναι η ασφάλεια όταν οι υπογραφές γίνονται κουρελόχαρτο.
Η αρχή είναι ενιαία. Απαγόρευση χρήσης βίας και σεβασμός της εδαφικής ακεραιότητας των κρατών. Δεν υπάρχει «ιστορική» εξαίρεση.
Για την Κύπρο ειδικά, το θέμα δεν είναι ιστορία. Είναι βίωμα 51 χρόνων. Αν σήμερα δικαιώσουμε ρωσικούς «ιστορικούς» αναθεωρητισμούς, αύριο θα ζητούν να «νομιμοποιηθεί» και η τουρκική κατοχή, με την ίδια λογική.
Οι μεταπολεμικές ισορροπίες, εμπεριέχουν αδικίες και παράδοξα, αλλά η αναθεώρηση είναι χειρότερη. Είναι πόλεμος, αίμα, καταστροφή.
Αν αφεθούν Ρωσία και Τουρκία (οι δύο πρωταγωνιστές του αναθεωρητισμού) να σμιλεύουν σύνορα με το δόγμα «ότι θεωρείς δικό σου το παίρνεις με την βία», τότε η Ευρώπη θα γίνει ξανά ένα μεγάλο νεκροταφείο.
