Του Πατριάρχη
Σήμερα το βράδυ, στο Ανκόρατζ της Αλάσκας, Ντόναλντ Τραμπ και Βλαντιμίρ Πούτιν, θα συμφάγουν με μενού την Ουκρανία… χωρίς την Ουκρανία. Άλλωστε, όπως έλεγε (για άλλους λόγους) ο Δημήτρης Χορν στην εμβληματική ταινία,«Αλοίμονο στους νέους», του 1961, «όταν τρως ένα κοτόπουλο δεν σε νοιάζει αν ευχαριστιέται το κοτόπουλο».
Ο Τραμπ εμφανίζεται διατεθειμένος να επιδιώξει άμεσα εκεχειρία ή και συνολικό ειρηνευτικό σχέδιο για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Ωστόσο, αυτή η πρωτοβουλία δεν εκλαμβάνεται αποκλειστικά ως πραγματική έγνοια του Προέδρου των ΗΠΑ για την ειρήνη. Για να μην εκτεθεί όμως για ακόμα μία φορά ανέφερε πως η συνάντηση είναι άσκηση ακρόασης, για να αξιολογηθεί η ετοιμότητα του Πούτιν για συμφωνία.
Ο ίδιος ο Τραμπ δηλώνει ότι υπάρχει περίπου 25% πιθανότητα αποτυχίας, αλλά ελπίζει ότι αν αποδειχθεί ικανός συνομιλητής, θα ακολουθήσει δεύτερη συνάντηση, πιθανώς με την παρουσία του Ουκρανού Προέδρου και ηγετών της ΕΕ ή του ΝΑΤΟ.
Για τον Πούτιν, αυτή η συνάντηση αποτελεί σημαντική διπλωματική επιτυχία, καθώς ο Τραμπ τον βγάζει από την διεθνή απομόνωση και τον καθιστά ισότιμο συνομιλητή με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ.
Ο Πούτιν όπως όλα δείχνουν, εξακολουθεί να επιδιώκει εδαφικά κέρδη στην ανατολική Ουκρανία, ακολουθώντας μια συνεπή γραμμή επεκτατισμού παρά τα προβλήματα και το κόστος για την Ρωσία.
Η Ουκρανία έχει ήδη δηλώσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί εδαφικές παραχωρήσεις χωρίς τη δική της συμμετοχή και συναίνεση. Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ παρακολουθούν με ανησυχία, ζητώντας συμμετοχή, διαφάνεια και σεβασμό στην ουκρανική κυριαρχία, ενώ επιδιώκουν να μην επαναληφθούν σενάρια όπως στο Ελσίνκι το 2018, όπου ο Τραμπ φαινόταν να συμφωνεί με βασικές ρωσικές επιδιώεξεις.
Η σύγκρουση στην Ουκρανία διαρκεί ήδη κάτι λιγότερο από 4 χρόνια. Η Ρωσία, υπό το βάρος των δυτικών κυρώσεων, αντιμετωπίζει σοβαρές οικονομικές δυσκολίες, ενώ αναζητά διεξόδους μέσω της διπλωματίας, κάτι που της προσφέρει χωρίς προϋποθέσεις ο Ντόναλντ Τραμπ με την αποψινή συνάντηση στην Αλάσκα.
Με την Αλάσκα να αποτελεί σύμβολο πρόσκαιρης ματαιοδοξίας αλλά και πρόκλησης (πρώην ρωσική αποικία, τώρα αμερικανικό έδαφος) και ταυτόχρονα έδαφος στρατηγικού ενδιαφέροντος, η επιλογή της αποπνέει έντονο συμβολισμό και για τις δύο χώρες.
Η συνάντηση θα λειτουργήσει μάλλον ως βαρόμετρο για τη διάθεση του Πούτιν.
• Το σενάριο της επιτυχίας: Αν ο Πούτιν δείξει πρόθεση ειρήνευσης, ο Τραμπ θα προωθήσει δεύτερη συνάντηση με τη συμμετοχή της Ουκρανίας (και πιθανώς Ευρωπαίων εταίρων). Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε κάποιο συμβιβαστικό πλαίσιο, πάντα με αντάλλαγμα κυρώσεων ή εδαφικών «διευθετήσεων».
• Το σενάριο της αποτυχίας: Αν η συνάντηση κριθεί αποτυχημένη ή επιρρεπής σε υποσχέσεις χωρίς ουσία, ο Τραμπ θα αποδεσμευτεί και ενδεχομένως να διακόψει κάθε επακόλουθο διάλογο («If it goes poorly, I’m going home», έχει δηλώσει).
Με δεδομένο ότι ο Πούτιν επιδιώκει εδάφη της Ουκρανίας και ο Τραμπ την προσωπική αναγνώρισή του ως ειρηνοποιού, είναι πιθανό να δούμε μια συμβολική αλλά όχι ουσιαστική συμφωνία, με πιθανά ρωσικά οφέλη, αλλά χωρίς συνθήκη ειρήνης ούτε πλήρη εκεχειρία στην Ουκρανία.
Η Αλάσκα, θα μπορούσε να πει κάποιος, σχεδόν με βεβαιότητα, ότι αποτελεί κυρίως πεδίο αναμέτρησης, του κύρους Τραμπ και Πούτιν. Θα μπορούσε να ανοίξει δρόμο προς μια ευρωπαϊκή διαμεσολάβηση ή ένα πιο σύνθετο γεωπολιτικό deal που θα κλείσει σε άλλες συναντήσεις που θα ακολουθήσουν.
Τίποτα από όλα αυτά δεν θα μπορέσει να εφαρμοστεί επί του εδάφους, στην απουσία της Ουκρανίας και αυτό το γνωρίζουν καλά και οι δύο ηγέτες που θα συζητήσουν σήμερα το μέλλον μιας χώρας σνομπάροντας την ίδια την χώρα που αντιστέκεται με αιματηρές θυσίες από το 2022.
