Του Πατριάρχη
Η 9η Μαΐου στη Μόσχα δεν είχε φέτος την εικόνα ισχύος που θέλει να προβάλλει κάθε χρόνο ο Βλαντίμιρ Πούτιν. Οι εκδηλώσεις ήταν περιορισμένες, η παρουσία ξένων ηγετών σχεδόν αστεία και η παρέλαση στην Κόκκινη Πλατεία έγινε χωρίς τα οπλικά συστήματα και τα άρματα που συνήθως χρησιμοποιούνται ως επίδειξη δύναμης. Ο φόβος ουκρανικών χτυπημάτων ήταν εμφανής, όσο και αν η ρωσική προπαγάνδα προσπάθησε να παρουσιάσει την εικόνα ως κανονικότητα.
Η Ρωσία δεν ήθελε απλώς να τιμήσει την επέτειο της νίκης κατά της ναζιστικής Γερμανίας, ήθελε να δείξει ότι παραμένει μεγάλη δύναμη, ότι αντέχει και ότι έχει συμμάχους. Η πραγματικότητα όμως ήταν διαφορετική. Η περιορισμένη παρουσία ξένων ηγετών και η ανάγκη για αυξημένα μέτρα ασφαλείας έδειξαν μια Ρωσία πιο απομονωμένη και πιο πιεσμένη από όσο παραδέχεται το Κρεμλίνο.
Σε αυτό το πλαίσιο πρέπει να διαβαστεί και η ολιγοήμερη εκεχειρία που ζήτησε ο Πούτιν. Δεν ήταν κίνηση καλής θέλησης, αλλά προσπάθεια να περάσουν οι εκδηλώσεις χωρίς πλήγμα στο γόητρο της Μόσχας. Μια χώρα που παρουσιάζεται ως ανίκητη, ζητούσε ουσιαστικά λίγες ημέρες ησυχίας για να κάνει την παρέλασή της. Κάπως άβολη εικόνα για μια δύναμη που ξεκίνησε τον πόλεμο πιστεύοντας ότι θα τελείωνε την Ουκρανία σε λίγες ημέρες.
Ο πόλεμος έχει πλέον μπει στον πέμπτο χρόνο από την εισβολή του 2022. Η Ουκρανία άντεξε, η Δύση δεν διαλύθηκε, η Ευρώπη δεν εγκατέλειψε το Κίεβο και η Ρωσία πληρώνει βαρύ τίμημα, παρά τις «φιλότιμες» προσπάθειες στήριξης της από τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι απώλειες στο πεδίο, οι κυρώσεις, η πίεση στην οικονομία και η φθορά στο εσωτερικό της ρωσικής κοινωνίας δημιουργούν ένα περιβάλλον που δεν επιτρέπει στον Πούτιν να εμφανίζεται με την ίδια άνεση ως απόλυτος κυρίαρχος των εξελίξεων.
Ενδιαφέρον έχει και η αλλαγή στη γλώσσα του. Για πρώτη φορά αποκάλεσε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι «κύριο» και δεν απέκλεισε συνομιλίες, ακόμη και εκτός Μόσχας. Αυτές οι λεπτομέρειες έχουν σημασία, γιατί ο Πούτιν δεν αλλάζει ύφος από ευγένεια. Αλλάζει ύφος όταν αντιλαμβάνεται ότι η πίεση μεγαλώνει και ότι η συνέχεια του πολέμου γίνεται όλο και πιο δύσκολη.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να αποδεχθεί την ευθύνη της, ενώ ούτε ότι ο τερματισμός των εχθροπραξιών, αν υπάρξει, θα λύσει το πρόβλημα. Η κατοχή ουκρανικών εδαφών δεν μπορεί να γίνει αποδεκτή ως νέα κανονικότητα και τα εγκλήματα πολέμου, οι βομβαρδισμένες πόλεις, οι νεκροί άμαχοι και οι απαγωγές παιδιών δεν μπορούν να διαγραφούν επειδή κάποια στιγμή θα καθίσουν οι δύο πλευρές σε ένα τραπέζι.
Η Ευρώπη οφείλει να είναι προσεκτική. Η επιθυμία για ειρήνη είναι λογική και αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να μετατραπεί σε πίεση προς την Ουκρανία να αποδεχθεί την αδικία για να τελειώσει γρήγορα ο πόλεμος. Ειρήνη χωρίς δικαιοσύνη θα είναι απλώς αναβολή της επόμενης σύγκρουσης και το επόμενο θύμα φαίνεται να είναι η Αρμενία, την οποία απείλησε ο Πούτιν εμμέσως, λόγω της προσέγγισης της με την ΕΕ.
Η φετινή 9η Μαΐου έδειξε ότι η Ρωσία δεν βρίσκεται στη θέση που θα ήθελε. Ο Πούτιν προσπάθησε να παρουσιάσει εικόνα ισχύος, αλλά αυτό που φάνηκε ήταν κόπωση, φόβος και απομόνωση. Ο πόλεμος μπορεί πράγματι να πλησιάζει σε κάποια μορφή κατάληξης, η σύγκρουση όμως δεν θα τελειώσει όσο η Μόσχα θεωρεί ότι μπορεί να κρατήσει εδάφη που κατέλαβε με τη βία και να ζητά από τον υπόλοιπο κόσμο να κάνει πως δεν θυμάται. Αυτό αφορά και εμάς και την παράλληλη στάση της Τουρκίας.
