Του Πατριάρχη
Η νέα ανακοπή του στολίσκου προς τη Γάζα παρουσιάστηκε ξανά ως ακόμα μια «ηρωική» πράξη αντίστασης. Καΐκια, επαγγελματιες ακτιβιστές, κάμερες, δηλώσεις, καταγγελίες, λίγο δράμα στη θάλασσα και στο τέλος το αναμενόμενο. Το Ισραήλ τους σταμάτησε. Μα ακριβώς αυτό ήθελαν να συμβεί. Γιατί αν πράγματι ο σκοπός ήταν η παράδοση ανθρωπιστικής βοήθειας, θα είχαν επιλεγεί οι οδοί που, έστω δύσκολα, έστω γραφειοκρατικά, έστω με ελέγχους, μπορούν να μεταφέρουν τρόφιμα και φάρμακα σε ανθρώπους που υποφέρουν. Όταν όμως ο σκοπός είναι η εικόνα, τότε το φορτίο έχει μικρότερη σημασία από το πλάνο.
Η Γάζα ζει πραγματική ανθρωπιστική τραγωδία. Αυτό δεν χρειάζεται να είσαι «ακτιβιστής» για να το διαπιστώσεις. Οι άμαχοι πληρώνουν βαρύ τίμημα, τα παιδιά δεν φταίνε για τις επιλογές της Χαμάς, ούτε για τους υπολογισμούς κυβερνήσεων, στρατών και οργανώσεων που χρησιμοποιούν τον ανθρώπινο πόνο ως πρώτη ύλη πολιτικής για διαδικτυακά σόου. Όμως η ύπαρξη τραγωδίας δεν σημαίνει ότι κάθε αυτοανακηρυγμένος σωτήρας αποκτά δικαίωμα να παραβιάζει θαλάσσιους αποκλεισμούς, σύνορα, ελέγχους και κανόνες ασφαλείας επειδή έτσι αποφάσισε το πλήρωμα του ηθικού πολύχρωμου ιστιοπλοϊκού του.
Ας φανταστούμε το ίδιο σε οποιαδήποτε άλλη χώρα. Δέκα, είκοσι ή πενήντα σκάφη, φορτωμένα με «ακτιβιστές» και υλικό άγνωστης προέλευσης, αποφασίζουν να προσεγγίσουν απαγορευμένη περιοχή, λιμάνι υπό στρατιωτικό έλεγχο ή εμπόλεμη ζώνη. Ποια σοβαρή κυβέρνηση θα έλεγε «περάστε, παιδιά, αφού έχετε πανό, προφυλακτικά, χασίς και καλές προθέσεις»; Καμία. Ούτε η Ελλάδα, ούτε η Κύπρος, ούτε η Γαλλία, ούτε η Ισπανία, ούτε η Βραζιλία, ούτε φυσικά η Τουρκία, η οποία θα τους είχε κάνει μάθημα διεθνούς δικαίου με τον γνωστό «ευγενή» τρόπο της μπουλντόζας.
Το Ισραήλ έχει κάθε λόγο να φοβάται ότι πίσω από τέτοιες κινήσεις μπορεί να κρύβεται κάτι περισσότερο από ρύζι, γάζες και παιδικές τροφές. Η Χαμάς δεν είναι φιλανθρωπικός σύλλογος με κακή επικοινωνιακή ομάδα. Είναι ένοπλη τρομοκρατική οργάνωση που αιματοκύλησε αμάχους, πήρε και εξόντωσε ομήρους και μετατρέπει κάθε κρίση σε εργαλείο επιβίωσης. Αυτό δεν ακυρώνει την ανάγκη ελέγχου του Ισραήλ για τον ακραίο τρόπο με τον οποίο διεξάγει τον πόλεμο. Ακυρώνει όμως την αφέλεια όσων παριστάνουν ότι ένα θαλάσσιο καραβάνι μπορεί να μπει σε περιοχή πολέμου σαν να πηγαίνει εκδρομή.
Η αλήθεια είναι ότι υπάρχουν άνθρωποι με ειλικρινή αγωνία για τους Παλαιστινίους. Αυτό είναι ανθρώπινο και θεμιτό. Το παράδοξο είναι το στήσιμο μια βιομηχανίας δήθεν ανθρωπισμού. Το ταξίδι οργανώνεται με πλήρη γνώση ότι θα ανακοπεί και η ανακοπή γίνεται το προϊόν. Οι φωτογραφίες, οι κραυγές, οι καταγγελίες, οι αναρτήσεις, τα βίντεο, όλα έχουν προγραμματισμένη θέση στο έργο. Η βοήθεια γίνεται απλώς σκηνικό και οι άμαχοι γίνονται επιχείρημα. Το τελικό μήνυμα είναι πάντα το ίδιο. Δεν έχει σημασία τι μεταφέραμε, σημασία έχει ότι μας εμπόδισαν.
Η πραγματική βοήθεια χρειάζεται συντονισμό με διεθνείς οργανισμούς, ελέγχους, διαδρόμους ασφαλείας, πίεση σε κυβερνήσεις, όχι ναυτικές επιδείξεις αυτοθαυμασμού. Θέλει αποτέλεσμα, όχι χειροκρότημα από τους ήδη πεισμένους.
Και επειδή η ανθρωπιά δεν μετριέται σε μίλια ναυσιπλοΐας, όσοι πράγματι νοιάζονται για τη Γάζα ας αφήσουν τα καΐκια του πολιτικού θεατρινισμού και ας πιέσουν εκεί όπου υπάρχει ουσία. Η ουσία είναι να περάσει βοήθεια με ασφάλεια, να μη φτάνει τίποτε στη Χαμάς, να προστατευθούν οι άμαχοι, να τελειώσει η ομηρία και να υπάρξει πολιτική λύση. Τα υπόλοιπα είναι για τις κάμερες και οι κάμερες, ως γνωστόν, δεν ταΐζουν κανέναν.
Η Γάζα και οι ταλαιπωρημένοι κάτοικοί της δεν έχουν ανάγκη από θαλάσσιες παρελάσεις ιδεοληπτικών, αλλά από ουσιαστική διπλωματία και ελεγχόμενη βοήθεια που δεν θα καταλήγει σε χέρια εκείνων που συντηρούν τον κύκλο του αίματος. Όλα τα υπόλοιπα είναι απλώς «άρτος και θεάματα» για ένα κοινό που αρέσκεται να καταναλώνει εύκολη αγανάκτηση από την ασφάλεια του καναπέ του, αγνοώντας τις σκληρές γεωπολιτικές πραγματικότητες. Η σοβαρότητα είναι το ζητούμενο, αλλά φαίνεται πως στις μέρες μας αποτελεί είδος εν ανεπαρκεία.
