Του Πατριάρχη
Ενώ οι προβολείς στρέφονται ξανά στη Μέση Ανατολή, με την ανοιχτή πλέον στρατιωτική σύγκρουση μεταξύ Ιράν και Ισραήλ να απειλεί να τινάξει στον αέρα τις εύθραυστες ισορροπίες της περιοχής, ένας άλλος πόλεμος, στην καρδιά της Ευρώπης, μαίνεται χωρίς προοπτικές άμεσου τερματισμού.
Ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος, αν και συνεχίζεται με αμείωτη ένταση, φαίνεται να περνά σε δεύτερη μοίρα στη διεθνή ατζέντα. Η εμπλοκή του Ιράν και του Ισραήλ σε πολεμικές επιχειρήσεις μπορεί, όμως, να έχει αλυσιδωτές συνέπειες και στο ουκρανικό μέτωπο, με τη Μόσχα να κινδυνεύει να χάσει περισσότερα απ’ όσα φαίνεται να υπολογίζει και το Κίεβο να διαβλέπει ένα παράθυρο στρατηγικής ευκαιρίας.
Η Ρωσία, έχει επενδύσει τα τελευταία δύο χρόνια σε μια γεωπολιτική στρατηγική που στηρίζεται στον κατακερματισμό της Δύσης. Υποστήριξε το Ιράν πολιτικά και στρατιωτικά, στήριξε τις ιρανικές εξαγωγές όπλων (ιδίως drones), ενίσχυσε σχέσεις με τον άξονα Ιράν – Συρία – Χεζμπολάχ, και κυρίως, καλλιέργησε την εικόνα του «μεσολαβητή» σε μια σειρά από εστίες έντασης, εκμεταλλευόμενη την παγκόσμια κόπωση από την Ουκρανία. Όμως, η άμεση σύγκρουση Ιράν – Ισραήλ δημιούργησε μια απρόβλεπτη μεταβλητή.
Αρχικά, υπάρχει ο κίνδυνος η Ρωσία να χάσει ένα πολύτιμο σύμμαχο. Αν το Ιράν μπει σε πόλεμο φθοράς με το Ισραήλ, ή ανατραπεί το καθεστώς, δεν θα έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει την αδιάλειπτη υποστήριξη προς τη Ρωσία — ιδίως σε drones Shahed και πυρομαχικά.
Ήδη, πληροφορίες από δυτικές υπηρεσίες δείχνουν πως αρκετές ιρανικές υποδομές παραγωγής drones, έχουν μπει στο στόχαστρο του Ισραήλ, προκαλώντας αναστάτωση στις γραμμές ανεφοδιασμού της Ρωσίας.
Δεύτερον, η ενεργοποίηση των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στη Μέση Ανατολή, παρά τον φόβο διάχυσης της σύγκρουσης, ενδέχεται να έχει μια παράδοξη επίπτωση, με την αναθεώρηση της δυτικής στρατηγικής προτεραιότητας υπέρ της Ουκρανίας. Ο Λευκός Οίκος χρειάζεται άμεσα μια στρατιωτική επιτυχία, ώστε να μην κατηγορηθεί για παγκόσμια απαξίωση. Κι αυτή η νίκη μπορεί να έρθει πιο εύκολα στην Ουκρανία, όπου η παροχή τεχνολογιών αιχμής, όπως μαχητικών F-16 και μακράς εμβέλειας πυραύλων ATACMS, μπορεί να οδηγήσει σε ταχεία φθορά των ρωσικών δυνάμεων.
Το τρίτο και ίσως πιο υποτιμημένο σημείο είναι το μέτωπο της κοινής γνώμης. Ο ιρανικός πόλεμος δημιουργεί μια νέα αίσθηση κινδύνου, την οποία το Κίεβο μπορεί να εκμεταλλευτεί.
Στον δυτικό κόσμο, η απειλή του Ιράν ενεργοποιεί παλαιά ανακλαστικά ασφάλειας. Αν το αφήγημα αλλάξει και η Ουκρανία προβληθεί ξανά ως το «αναγκαίο ανάχωμα» απέναντι στις απολυταρχίες, η χρηματοδότηση και η στήριξη θα αυξηθούν.
Δεν λείπουν, βεβαίως, και οι κίνδυνοι για την Ουκρανία. Αν η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή γενικευθεί, δεν αποκλείεται η προσοχή των ΗΠΑ να μετατοπιστεί μονίμως εκεί. Σε μια τέτοια περίπτωση, το Κίεβο ίσως μείνει με την υπόσχεση των F-16, αλλά χωρίς την ουσία της στρατηγικής στήριξης. Εξαρτάται, λοιπόν, από το πόσο γρήγορα θα καταφέρει η Ουκρανία να αξιοποιήσει την τρέχουσα κατάσταση, μετατρέποντας την περιφερειακή σύγκρουση σε ένα στρατηγικό μοχλό πίεσης κατά της Ρωσίας.
Όσο η Μόσχα συνεχίζει να επενδύει στην αναταραχή, τόσο αυξάνεται και το ρίσκο να παρασυρθεί σε ένα γεωπολιτικό «ντόμινο» που μπορεί τελικά να ενισχύσει το αντίπαλο στρατόπεδο.
Όπως έχει δείξει η ιστορία, η φωτιά στη Μέση Ανατολή δύσκολα μένει περιορισμένη και πάντα καίει εκείνον που πίστευε ότι μπορούσε να την ελέγξει.
