Η πολιτική ευθύνη δεν παραγράφεται στις δικαστικές αίθουσες

Του Πατριάρχη

Το πολυαναμενόμενο πόρισμα της Αρχής κατά της Διαφθοράς, σχετικά με τις καταγγελίες που περιλαμβάνονται στο βιβλίο «Κράτος Μαφία», ήρθε να επιβεβαιώσει αυτό που η κοινή γνώμη στην Κύπρο είχε ήδη εμπεδώσει προ πολλού. Προφανώς και δεν στερείται σημασίας το ποιοι, πότε και για ποια συγκεκριμένα αδικήματα θα βρεθούν τελικώς αντιμέτωποι με την ποινική δικαιοσύνη. Η δικαστική οδός έχει τους δικούς της κανόνες και απαιτεί ακλόνητες αποδείξεις, πέραν πάσης λογικής αμφιβολίας. Ωστόσο, η μεγαλύτερη και πιο επώδυνη αλήθεια βρίσκεται στην αίσθηση που έχει ριζώσει βαθιά στους πολίτες για την εκτεταμένη και συστηματική διαφθορά που χαρακτήρισε την περίοδο της διακυβέρνησης του Νίκου Αναστασιάδη. Αυτή η πεποίθηση δεν γεννήθηκε στο κενό ούτε αποτελεί προϊόν συκοφαντίας, αλλά εδράζεται πλέον σε απτά γεγονότα που πλήγωσαν το κύρος της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ακόμα και στο υποθετικό σενάριο όπου το όνομα του τέως Προέδρου της Δημοκρατίας δεν θα εμπλεκόταν σε καμία από τις φερόμενες ως αξιόποινες πράξεις, η αντικειμενική πολιτική ευθύνη παραμένει ακέραια και βαραίνει αποκλειστικά τον ίδιο. Σε μια ευνομούμενη πολιτεία, ο αρχηγός του κράτους δεν δικαιούται να δηλώνει άγνοια. Είναι ο επικεφαλής του κρατικού μηχανισμού και οφείλει να γνωρίζει τι πράττουν οι στενοί του συνεργάτες και πώς διαχειρίζονται την εξουσία που τους εμπιστεύθηκε ο λαός. Το ηθικό και πολιτικό αποτύπωμα όμως γίνεται ακόμα πιο ασήκωτο, καθώς στο κάδρο των ερευνών περιλαμβάνεται, τόσο το όνομα του ίδιου του τέως Προέδρου όσο και προσώπων του άμεσου περιβάλλοντός του.

Ακόμα λοιπόν και αν ορισμένες πράξεις κριθούν τελικά ως μη κολάσιμες από ποινικής απόψεως, σε πολιτικό και ηθικό επίπεδο η καταδίκη είναι ήδη τελεσίδικη. Το χειρότερο ολίσθημα σε τέτοιες περιπτώσεις είναι η προσπάθεια για έναν ισοπεδωτικό συμψηφισμό. Ακούμε συχνά το γνωστό επιχειρηματολογικό πυροτέχνημα ότι και οι προηγούμενοι έκαναν τα ίδια ή και χειρότερα. Επιστρατεύονται αμέσως οι γνωστές άμυνες με αναφορές στην τραγωδία στο Μαρί, στο σκάνδαλο της Δρομολαξιάς ή στα εκατομμύρια του Μιλόσεβιτς ή ακόμα και στο πραγματικό φιάσκο της Σάντη. Πρόκειται για μια φθηνή τακτική αποπροσανατολισμού που στοχεύει στη διάχυση της ενοχής.

Είναι αλήθεια ότι σκιές μπορούν να βρεθούν για όλα τα παραδοσιακά κόμματα και για όλες τις κυβερνήσεις που πέρασαν από τον τόπο. Ακόμα και ορισμένοι νεοφανείς πολιτικοί σχηματισμοί, που εμφανίζονται σήμερα ως αυτόκλητοι τιμητές των πάντων και κήρυκες της κάθαρσης, βρίσκονται υπό έλεγχο είτε από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είτε από την Κυπριακή Αστυνομία για σοβαρά φερόμενα ποινικά αδικήματα. Αυτή η πραγματικότητα όμως δεν αθωώνει κανέναν. Κάθε υπόθεση είναι αυτοτελής, έχει τη δική της βαρύτητα και πρέπει να κρίνεται ξεχωριστά. Η λογική του συμψηφισμού απλώς επιτείνει την απαξίωση των θεσμών, ενισχύει την αποχή και πολλαπλασιάζει την εύλογη απέχθεια των πολιτών για το πολιτικό σύστημα στο σύνολό του.