Του Πατριάρχη
Η σημερινή επίσκεψη του πρωθυπουργού της Ινδίας, Ναρέντρα Μόντι, στην Κύπρο, δεν είναι απλώς μια διπλωματική χειραψία με φόντο τις σημαίες των δύο χωρών στο Προεδρικό. (Μην ανησυχείτε, δεν θα του στήσουμε κίονα στο αεροδρόμιο).
Δεν είναι καν μία ακόμη καταγραφή στο ημερολόγιο επισήμων επισκέψεων, αλλά πρόκειται για εξέλιξη που κουβαλάει βαρύ γεωπολιτικό συμβολισμό και υπογραμμίζει τις διαχρονικά στενές, αλλά υποτιμημένες σχέσεις μεταξύ Κύπρου και Ινδίας. Η συνάντηση με Χριστοδουλίδη -Μόντι, αν διαβαστεί σωστά, δείχνει προς ένα νέο δρόμο στις διεθνείς ισορροπίες και στην ανάγκη της Κύπρου να υπερβεί τα όρια του γεωπολιτικού κλοιού στον οποίο βρίσκεται λόγω μεγέθους, λόγω κατοχής, λόγω δυνατοτήτων και λόγω μόνιμης ομφαλοσκόπησης της εξωτερικής μας πολιτικής.
Η Ινδία δεν είναι απλώς μια μεγάλη χώρα. Είναι πυρηνική δύναμη, παγκόσμια οικονομία με φιλοδοξίες να γίνει η τρίτη ισχυρότερη του πλανήτη, και ταυτόχρονα ένας ανταγωνιστικός παίκτης της Κίνας στην Ασία, τον οποίο οι ΗΠΑ και η Δύση καλοβλέπουν για στρατηγικούς λόγους. Όταν λοιπόν ένας τέτοιος παίκτης κοιτά προς τη Μεσόγειο και ο ηγέτης του σταθμεύει στην Κύπρο, δεν το κάνει επειδή χάθηκε στον χάρτη. Το κάνει γιατί βλέπει ρόλο. Κι αυτό από μόνο του, είναι ένα μήνυμα.
Οι σχέσεις Κύπρου-Ινδίας έχουν βαθιές ρίζες. Από το 1960 κιόλας, η Ινδία στήριξε την ανεξαρτησία και εδαφική ακεραιότητα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο ίδιος ο Νεχρού ήταν από τους πρώτους που στήριξαν τον Μακάριο στον ΟΗΕ, ενώ η Ινδία, όχι μόνο δεν αναγνώρισε (όπως όλες οι χώρες) το ψευδοκράτος,αλλά σε κάθε ευκαιρία ξεκαθάριζε πως δεν πρόκειται να αποδεχθεί ποτέ τέτοια παραβίαση του διεθνούς δικαίου, από τη Τουρκία.
Από το 1960 μέχρι σήμερα, η στάση της Ινδίας παραμένει σταθερή, υπέρ της ενότητας της Κύπρου και εναντίον των τετελεσμένων της κατοχής.
Η επίσκεψη Μόντι στέλνει και άλλα μηνύματα. Σε μια εποχή που η Άγκυρα παίζει το δικό της γεωπολιτικό παιχνίδι με τους BRICS, προσπαθώντας να διαφοροποιηθεί από τη Δύση, η Κύπρος δείχνει ότι μπορεί κι εκείνη να ανοίγει πόρτες. Όχι με τη φαντασίωση μιας παρεξηγημένης πολυδιάστατης εξωτερικής πολιτικής, αλλά με συνειδητή επιλογή εταίρων που έχουν βαρύτητα. Η Ινδία μπορεί να είναι ένας τέτοιος εταίρος. Και όχι μόνο σε διπλωματικό επίπεδο.
Γεωπολιτικά, η Ινδία έχει κάθε λόγο να βλέπει την Κύπρο ως έδαφος σταθερότητας στην Ανατολική Μεσόγειο. Το στίγμα μας στην ενεργειακή σκακιέρα της περιοχής, αλλά και το αυξανόμενο ενδιαφέρον για τις θαλάσσιες οδούς μεταφοράς, δεν είναι αδιάφορο, αν σε αυτά προστεθεί η ιδιότητα του κράτους μέλους της ΕΕ και του στρατηγικού εταίρου των ΗΠΑ και του Ισραήλ.
Η Ινδία, η οποία ψάχνει εναλλακτικές οδούς στον ενεργειακό εφοδιασμό, δεν μπορεί να αγνοήσει την Κύπρο.
Για εμάς, είναι η ώρα να επενδύσουμε πολιτικά, σε παλιούς φίλους με νέο τρόπο. Όχι με ρομαντικές αναμνήσεις από το Κίνημα των Αδεσμεύτων, αλλά με ρεαλιστική αντίληψη για το πού πάει ο κόσμος. Η επίσκεψη του Ινδού πρωθυπουργού είναι μια υπενθύμιση ότι η εξωτερική πολιτική δεν εξαντλείται σε Βρυξέλλες και Ουάσιγκτον.
Δεν θα προσπαθήσω να συνδέσω αποκλειστικά την επίσκεψη Μόντι, με την κρίση Ινδίας -Πακιστάν και την βοήθεια της Τουρκίας στο Ισλαμαμπάντ, γιατί κάτι τέτοιο θα αδικούσε την προσπάθεια της Κύπρου να χτίσει σχέσεις βασισμένες στο κοινό συμφέρον, χωρίς όμως να υποτιμά κάποιος και συγκυρίες που ευνοούν.
Όπως και αν έχουν τα πράγματα είναι μια σημαντική επίσκεψη που η σημασία της δεν περνάει απαρατήρητη από κανέναν.
