Του Πατριάρχη
Δεν είναι ασυνήθιστη η τάση να θεωρούμε την Κύπρο ομφαλό της γης, απαιτώντας να ασχολείται με εμάς το σύμπαν, έστω και αν ο κόσμος καίγεται (στη κυριολεξία). Το ίδιο συνέβη και με την πρόσφατη, τεραστίων διαστάσεων πυρκαγιά, στην ορεινή Λεμεσό. Περιμέναμε τα μάτια όλων να στραφούν στη Κύπρο, αγνοώντας το τι συμβαίνει στην υπόλοιπη Ευρώπη.
Η οργή, κατανοητή και ανθρώπινη, έγινε όμως τροφή για λαϊκίστικες κορώνες: «Γιατί δεν ήρθαν τα ελληνικά καναντέρ;». Ίσως επειδή συνηθίσαμε να μετατρέπουμε κάθε καταστροφή σε πεδίο για να ξεσπάσουμε στους «άλλους» (κυρίως στην Αθήνα και στις Βρυξέλλες)και στους γραφειοκράτες που τάχα «μας γύρισαν την πλάτη».
Λίγοι στάθηκαν στο γεγονός ότι την ίδια ώρα η Ελλάδα δοκιμαζόταν από τον Έβρο μέχρι την Κρήτη και από την Κέρκυρα μέχρι τη Ρόδο από δεκάδες πυρκαγιές. Η Αθήνα είχε δεσμεύσει τον στόλο της αεροπυρόσβεσης για τις δικές της ανάγκες και αντί για αεροσκάφη που δεν διέθετε, έστειλε 26 δασοκομάντος… που ενώ ήταν έτοιμοι να μπουν μπήκαν στην πρώτη γραμμή, έμειναν στον δρόμο με το λεωφορείο που τους παραχωρήθηκε για την μεταφορά στη Λεμεσό.
Λίγες μέρες πριν, κάτω από άλλες καιρικές συνθήκες, η Ελλάδα είχε διαθέσει δύο πυροσβεστικά αεροπλάνα στην Αλβανία, μέσω του ευρωπαϊκού μηχανισμού πολιτικής προστασίας και αυτό εξόργισε τους επαγγελματίες πατριώτες. Μόνο που ξέχασαν πως την Αλβανία υπάρχουν χιλιάδες Έλληνες στα χωριά της Βορείου Ηπείρου.
Στη Κύπρο, έστειλε πυροσβεστικά αεροσκάφη από την Ισπανία , ΕΕ, ενώ βοήθεια έστειλε η Ιορδανία, η Αίγυπτος και το Ισραήλ.
Αυτή είναι η πραγματικότητα κάθε καλοκαίρι στη Μεσόγειο. Οι χώρες προσπαθούν από κοινού και με αλληλεγγύη να βοηθήσουν η μία την άλλη. Δεν διερωτηθήκαμε όμως, πόσες φορές και με τί μέσα, βοηθήσαμε εμείς άλλους;
Σήμερα βοηθάς, αύριο ζητάς βοήθεια. Αυτή η κυκλική αλληλεγγύη είναι που κάνει τον μηχανισμό αλληλεγγύης χρήσιμο και όχι κάποιο μυστικό θησαυροφυλάκιο αεροπλάνων που μοιράζεται «στους δικούς μας».
Πού στηρίζεται λοιπόν ο θυμός; Κυρίως στην προσμονή ότι ο πιο ισχυρός γείτονας (η Ελλάδα ή «η Ευρώπη») πρέπει πάντα να προστρέχει να λύσει τα δικά μας προβλήματα.
Όμως ο κάθε καύσωνας είναι πια μια κρίση παντού. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξηγεί ότι το ίδιο καλοκαίρι έστειλε πυροσβεστικά αεροσκάφη σε Αλβανία και Σκόπια και είχε σε ετοιμότητα, εκατοντάδες πυροσβέστες σε χώρες υψηλού κινδύνου. Αυτά όμως δεν πείθουν όσους είναι εκ φύσεως και πεποιθήσεως αντιευρωπαϊστές. Για αυτούς, η ΕΕ και η Ελλάδα, είναι πάντα ο «άλλος» που φταίει για τις αστοχίες μας.
Ως κοινωνία, αδυνατούμε να παραδεχθούμε ότι το πρόβλημά μας δεν είναι οι ξένες κυβερνήσεις, αλλά τα δικά μας δάση που παραμένουν απροστάτευτα. Η καταφανής διαχρονική ανεπάρκεια του Τμήματος Δασών, οι περιορισμένες αντιπυρικές ζώνες και η απουσία σχεδίου πρόληψης, είναι πιο δύσκολο να γίνουν πρωτοσέλιδο από μια εύκολη καταγγελία κατά της Αθήνας και της ΕΕ. Η Ευρώπη, με όλα της τα στραβά και τα ανάποδα, έχει δημιουργήσει έναν μηχανισμό που σώζει ζωές. Το πρόβλημα είναι ότι τον μετατρέπουμε σε αποδιοπομπαίο τράγο κάθε φορά που δεν ανταποκρίνεται στις φαντασιώσεις μας.
Η πυρκαγιά της Λεμεσού μας θυμίζει ότι ο κίνδυνος δεν είναι πια η γεωγραφία, αλλά η κλιματική κρίση. Σ’ αυτό το περιβάλλον, οι απαιτήσεις για «περισσότερα αεροπλάνα» μοιάζουν με τον ασθενή που ζητάει άλλο ένα παυσίπονο αντί να αλλάξει τρόπο ζωής. Χρειάζεται να επενδύσουμε σε πρόληψη, σε εκπαίδευση, σε διαχείριση δασών και να απαιτήσουμε διαφάνεια στους χειρισμούς. Χρειάζεται επίσης να παραδεχθούμε ότι η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη δεν είναι πανάκεια, ούτε όμως αδιάφορος εχθρός.
Η μεγαλύτερη φωτιά καίει στο μυαλό μας. Αυτή που μας σπρώχνει να αναζητούμε συνωμοσίες αντί για λύσεις. Αν θέλουμε λιγότερες στάχτες, ας στοχεύσουμε στη ρίζα του προβλήματος και όχι στους γείτονες που δεν έφτασαν πετώντας.
